ΤΑΙΝΙΕΣ

THE ODYSSEY

Οδύσσεια: γράφει ο Γιάννης Ιωαννίδης

Η 13η μεγάλου μήκους ταινία του σκηνοθέτη Κρίστοφερ Νόλαν, «Οδύσσεια», είναι επική ακολουθώντας την ηρωική ιστορία που αφηγείται, αυτή της δεκαετούς προσπάθειας του Οδυσσέα να επιστρέψει στην πατρίδα του από τον πόλεμο, στην πιστή σύζυγο και τον γιο του. Στον δρόμο του μάχεται με ταραγμένες θάλασσες, μυθικά τέρατα και τις δικές του συναισθηματικές αδυναμίες.

Οδύσσεια: Το έπος

Μεταφέροντας αυτό το γεμάτο δράση έπος στη μεγάλη οθόνη, με την πλέον μεγαλειώδη κλίμακα, ο Νόλαν αντιμετώπισε επίσης μνημειώδεις προκλήσεις: από τη συγκέντρωση ενός καστ γεμάτου αστέρες και τον συντονισμό χιλιάδων κομπάρσων, μέχρι τα γυρίσματα σε απομακρυσμένες τοποθεσίες και την εφεύρεση τεχνολογίας που του επέτρεψε να κινηματογραφήσει εξ ολοκλήρου με κάμερες IMAX.

Η ταινία ξεκινά με την κατάληψη της παραθαλάσσιας πόλης της Τροίας, κάτι που επιτρέπει στον Νόλαν να ζωντανέψει με συγκλονιστικό και καθηλωτικό τρόπο το κορυφαίο στρατηγικό τέχνασμα του Οδυσσέα. Προσποιούμενος ότι εγκαταλείπει τις προσπάθειές του να κυριεύσει την Τροία, ο Οδυσσέας (Ματ Ντέιμον), ο βασιλιάς της Ιθάκης, αφήνει ένα γιγάντιο ξύλινο άλογο στην ακτή καθώς ο στρατός του αποπλέει. Φαίνεται ως προσφορά προς την Αθηνά, τη θεά της σοφίας και του πολέμου, προκειμένου να ευνοήσει το μακρύ ταξίδι της επιστροφής των Ελλήνων -ή τουλάχιστον έτσι πιστεύουν οι Τρώες.

Σέρνουν το άλογο μέσα στην πόλη και δεν χρειάζεται να έχει κανείς διαβάσει ούτε λέξη από το ποίημα του Ομήρου στο οποίο βασίζεται η ταινία για να ξέρει τι συμβαίνει μετά. Εκείνη τη νύχτα, μια επίλεκτη ομάδα πολεμιστών γλιστρά έξω από το τεράστιο, κούφιο σώμα του αλόγου και ανοίγει τις πύλες της πόλης στον ελληνικό στρατό που επιστρέφει. Τα απόρθητα τείχη της Τροίας έχουν επιτέλους παραβιαστεί.

Οδύσσεια: Οι σκηνές

Τέτοιου είδους καθηλωτικές σκηνές που σε αφήνουν με το στόμα ανοιχτό είναι αυτό που περιμέναμε από τον Νόλαν. Ποιος μπορεί να ξεχάσει την ανατροπή της νταλίκας 18 τροχών, καθώς ο Μπάτμαν καταδιώκει τον Τζόκερ στο κέντρο του Γκόθαμ, στο «The dark knight»; Ή τη σκηνή της μάχης σε μηδενική βαρύτητα στο «Inception», που διαδραματίζεται σε έναν περιστρεφόμενο διάδρομο ξενοδοχείου; Ή τις ατομικές εκρήξεις που αποδόθηκαν μέσω χημικών καύσεων και εξαναγκασμένης προοπτικής στο «Oppenheimer», για το οποίο κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερης Σκηνοθεσίας; Σε όλη τη διάρκεια της μοναδικής του καριέρας, ο Νόλαν επιμένει στο βάρος, τη δύναμη και την αυθεντικότητα των πρακτικών εφέ, ανεξάρτητα από το πόσο φανταστική είναι η ιστορία που αφηγείται.

«Το να δημιουργήσω έναν κόσμο που μοιάζει τόσο αληθινός όσο το σκηνικό μιας σύγχρονης ταινίας οπουδήποτε στον σημερινό κόσμο μας», όπως λέει, ήταν η βασική του επιδίωξη για την «Οδύσσεια». Ο Νόλαν ξεκίνησε να δημιουργήσει ένα ευφυές και συγκινητικό blockbuster που παντρεύει τη μυθολογία με τον απτό ρεαλισμό. Για τον πρόλογο με τον Δούρειο Ίππο, ο Νόλαν επέβλεψε την κατασκευή πολλαπλών αλόγων ύψους 10 μέτρων και συντόνισε χιλιάδες ανάλογα ντυμένους κομπάρσους. Έκανε γυρίσματα στην αρχαία τειχισμένη πόλη Αΐτ-Μπεν-Χαντού στο Μαρόκο, με την πήλινη αρχιτεκτονική της να ενισχύεται από περίτεχνα σκηνικά ώστε να επιτρέπονται λήψεις 360 μοιρών. Και αυτή είναι μόνο μία σεκάνς σε αυτό το έπος δράσης.

Οδύσσεια: Η κλίμακα

Οι θεατές μπορούν επίσης να περιμένουν τεράστια πλοία που θαλασσοδέρνονται σε ταραγμένους ωκεανούς. Ο Νόλαν, το καστ και το συνεργείο πέρασαν μήνες κάνοντας γυρίσματα στην ανοιχτή θάλασσα, με κάποιους από αυτούς να κάνουν εμετό πάνω από την κουπαστή ανάμεσα στις λήψεις. Επίσης ανεμοδαρμένες σκηνές, γυρισμένες σε επιβλητικές βουνοκορφές, τις οποίες το καστ και το συνεργείο ανέβαιναν κάθε μέρα. Ακόμη μια animatronic μαριονέτα 12 μέτρων, η οποία συνδυάζεται συμβιωτικά με την ερμηνεία του Μπιλ Ίρβιν για να ζωντανέψει τρομακτικά το μονόφθαλμο τέρας, τον Κύκλωπα.

Οι θεοί και τα τέρατα της ελληνικής μυθολογίας εμπνέουν εδώ και καιρό τις ταινίες του Χόλιγουντ, με πιο διάσημες τις περιπέτειες δράσης «Ο Ιάσονας και οι Αργοναύτες» (1963) και «Η σύγκρουση των Τιτάνων» (1981), που και οι δύο ταινίες διέθεταν τις ικανότητες στο stop-motion του θρυλικού animator Ρέι Χαριχάουζεν. Ποτέ όμως στο παρελθόν αυτού του είδους η ταινία δεν είχε στηθεί σε τόσο μεγαλειώδη κλίμακα.

Οδύσσεια: Οι χαρακτήρες

Στη θεμελιώδη ιστορία του Ομήρου για τη δεκαετή προσπάθεια του Οδυσσέα να επιστρέψει στη σύζυγό του Πηνελόπη (Αν Χάθαγουεϊ) και στον γιο του Τηλέμαχο (Τομ Χόλαντ), στο νησί της Ιθάκης, ένα ταξίδι που περιλαμβάνει τέρατα, νύμφες και πολύ έντονη κακοκαιρία, ο Νόλαν διέκρινε την ευκαιρία να ονειρευτεί μεγάλα πράγματα. Και αυτό περιλάμβανε τη συγκέντρωση ακόμη περισσότερων μεγάλων ονομάτων για να συμπληρώσει το γεμάτο αστέρες καστ του: τη Ζεντάγια, ως Αθηνά, τον Ρόμπερτ Πάτινσον, ως τον μεγάλο κακό, τον Αντίνοο, που διεκδικεί την Πηνελόπη και τη Σαρλίζ Θερόν, ως τη μυθική θαλάσσια νύμφη Καλυψώ.

«Με γοήτευσε η ιδέα ενός στούντιο του Χόλιγουντ που αναλαμβάνει μια από τις μεγαλύτερες ιστορίες, με κορυφαίο προϋπολογισμό, κορυφαίο καστ, και διοχετεύει όλες τις τεχνικές και τους πόρους μιας τεράστιας χολιγουντιανής παραγωγής σε αυτόν τον κόσμο», λέει ο Νόλαν. Δεν είναι τυχαίο που ο σκηνοθέτης έχει αναφερθεί στα βουβά έπη του κινηματογράφου με τα εξωφρενικά σκηνικά τους και τα καστ χιλιάδων ανθρώπων. Για την «Οδύσσεια», χρησιμοποιήθηκαν περισσότερα από δύο εκατομμύρια πόδια φιλμ κατά τη διάρκεια των έξι μηνών των κύριων γυρισμάτων στην Ελλάδα, το Μαρόκο, την Ισλανδία, την Ιταλία, τη Σκωτία και τις ΗΠΑ, ενώ η ενδυματολόγος Έλεν Μιρόζνικ και η 400μελής ομάδα της δημιούργησαν πάνω από 5.300 κοστούμια. Αρκετά για να κάνουν ακόμη και το μάτι του Κύκλωπα να πεταχτεί έξω.

Οδύσσεια: Το ΙΜΑΧ

Ακόμη και για τα θεαματικά δεδομένα του Νόλαν, η «Οδύσσεια» είναι φιλόδοξη. «Για μένα, ήταν ένα μακροχρόνιο όνειρο να κάνω μια ολόκληρη ταινία σε IMAX», λέει, θυμούμενος πώς επισκεπτόταν το Μουσείο Επιστήμης και Βιομηχανίας του Σικάγου στα παιδικά του χρόνια για να παρακολουθήσει προβολές 360 μοιρών ταινιών Omnimax. «Αναρωτιόμουν: τι θα γινόταν αν έκανες μια ταινία μυθοπλασίας με αυτόν τον τρόπο; Όχι απλώς ένα εξαιρετικό ντοκιμαντέρ (…) τι θα γινόταν αν έφτιαχνες μια χολιγουντιανή ταινία δράσης με αυτόν τον τρόπο;»

Από τα γυρίσματα του «The dark knight», το 2008, ο Νόλαν δημιουργεί επιλεγμένες σκηνές σε IMAX, αξιοποιώντας το ενισχυμένο βάθος και την ανάλυση του φορμά για να πετύχει το μέγιστο αποτέλεσμα. Τώρα όμως, συνεργαζόμενος με τον βραβευμένο με Όσκαρ διευθυντή φωτογραφίας Χόιτε βαν Χόιτεμα, για πέμπτη φορά, έκανε επιτέλους πραγματικότητα τη φιλοδοξία του να γυρίσει μια ολόκληρη ταινία με κάμερες IMAX, εφευρίσκοντας τεχνολογία για την απόσβεση του θορύβου της κάμερας και λύνοντας τα αμέτρητα τεχνικά ζητήματα, βάρος, περιπλοκές στο βλέμμα των ηθοποιών, που προηγουμένως το καθιστούσαν μη πρακτικό. Ξεχάστε τον «Λόρενς της Αραβίας», του Ντέιβιντ Λιν, ή τον «Άρχοντα των δαχτυλιδιών», του Πίτερ Τζάκσον, δεν έχετε ξαναδεί ποτέ κινηματογράφο τέτοιου μεγέθους.

Οδύσσεια: Η υπέρβαση

Η «Οδύσσεια», θα μπορούσε να πει κανείς, είναι η Ιθάκη του Νόλαν, το αποκορύφωμα της μέχρι τώρα θρυλικής κινηματογραφικής του καριέρας, η οποία έχει γεννήσει πολλά ανεξίτηλα θεάματα και εμπειρίες στην πορεία της. Και ο Νόλαν, θα μπορούσε επίσης να πει κανείς, είναι ό,τι πιο κοντινό διαθέτει ο κινηματογράφος του 21ου αιώνα στον Όμηρο, καθώς δημιουργεί διαχρονικές ταινίες που αποκτούν μυθικές διαστάσεις.

Όπως συλλογίζεται η σύζυγος και παραγωγός του Νόλαν, Έμα Τόμας: «Αυτό που αγάπησα στο ποίημα όταν το ξαναδιάβασα (…) ήταν το πόσο τέλεια ταίριαζε με τον τρόπο που ο Κρις αφηγείται ιστορίες. Είναι μια πολύ ιδιαίτερη αφήγηση, έχει στιγμές τρόμου, συγκινήσεις και μεγάλες αποκαλύψεις. Ένιωθες πραγματικά σαν να ήταν φτιαγμένο για να το μεταφέρει εκείνος στην οθόνη». Ακούγεται σχεδόν σαν επιστροφή στην πατρίδα. Και μάλιστα από εκείνες που επιβάλλεται να τις δεις στη μεγαλύτερη δυνατή οθόνη.

ΟΔΥΣΣΕΙΑ

(THE ODYSSEY)

Σκηνοθεσία: Christopher Nolan

Σενάριο: Christopher Nolan

Ηθοποιοί: Matt Damon (Οδυσσέας), Tom Holland (Τηλέμαχος), Anne Hathaway (Πηνελόπη), Robert Pattinson (Αντίνοος), Lupita Nyong’o (Ελένη, Κλυταιμνήστρα), Zendaya (Αθηνά), Charlize Theron (Καλυψώ), Giuliano Ruta (σύντροφος του Οδυσσέα)

Φωτογραφία: Hoyte van Hoytema

Μοντάζ: Jennifer Lame

Μουσική: Ludwig Göransson

Ήχος: Rick Gifford, Bethan Kellough, Adam Mohundro

Σκηνικά: Larry Dias, Gene Serdena

Κοστούμια: Ellen Mirojnick

Ειδικά εφέ: Matthew G. Armstrong, Stefano Corridori, Scott R. Fisher, Eggert Ketilsson, Andrew Verhoeven

Οπτικά εφέ: Melissa Belvedere, Priyanshu Bhattarai, Marta Burriel, Cameron Davis, Nathalie Emslie

Παραγωγοί: Christopher Nolan, Emma Thomas

Χώρα παραγωγής: ΗΠΑ, Αγγλία

Έτος παραγωγής: 2026

Είδος: έπος, δράση, τραγωδία

Γλώσσα: αγγλικά

Χρώμα: έγχρωμη

Διάρκεια: 172΄

Ημερομηνία εξόδου στις αίθουσες: 16/7/2026

Για περισσότερες πληροφορίες για τους συντελεστές και τα τεχνικά χαρακτηριστικά της ταινίας δείτε εδώ.

 

Διαβάστε τα κινηματογραφικά ρεπορτάζ που έχουμε δημοσιεύσει

Προτάσεις ταινιών 

Ο θάνατος του Robin Hood

Η πρόσληση

Το πάρτυ γενεθλίων