ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΘΕΑΤΡΟΥ

ΕΙΝΑΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΛΥΣΗ;

Γίγαντας: γράφει ο Γιάννης Φραγκούλης

Ο Σεμιόν Ποντσεκάλνικοφ είναι ένας άνεργος άντρας που ζει με τη σύζυγο και την πεθερά του. Βρίσκεται διαρκώς αντιμέτωπος με την οικονομική πίεση και την αίσθηση προσωπικής αποτυχίας. Ένα τυχαίο περιστατικό οδηγεί το περιβάλλον του στο συμπέρασμα ότι σκοπεύει να αυτοκτονήσει. Από εκείνη τη στιγμή, γείτονες, γνωστοί και άγνωστοι παρεμβαίνουν στη ζωή του, προσπαθώντας να του υποδείξουν για ποιο λόγο «πρέπει» να πεθάνει. Επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν την υποτιθέμενη αυτοκτονία του προς όφελός τους.

Γίγαντας: Η υπόθεση

Ο Σεμιόν παγιδεύεται ανάμεσα στις ανάγκες και τις προσδοκίες των άλλων. Ο ίδιος αδυνατεί να αρθρώσει τι πραγματικά θέλει. Το τέλος του έργου φέρνει όλους τους χαρακτήρες αντιμέτωπους με τις ευθύνες τους. Το έργο είναι φαρσοκωμωδία με αριστοφανική δομή. Η σκηνοθεσία συγκροτεί ένα αφαιρετικό μουσικό σύμπαν, μέσα στο οποίο οι εξωφρενικές καταστάσεις του κειμένου λειτουργούν ταυτόχρονα ως μηχανισμός γέλιου και ως αφορμή σκέψης για τον θεατή, γύρω από το πολιτικό και κοινωνικό κόστος να είσαι υποταγμένος.

Η υπόθεση διαδραματίζεται στη Σοβιετική Ένωση. Ένας άνθρωπος χρωστά και είναι άνεργος. Δέχεται από τη γυναίκα και την πεθερά του πίεση που δεν είναι εμφανής. Αναζητεί έναν τρόπο να βγει ξανά στην επιφάνεια. Το έργο αναφέρεται περισσότερο στο κοινωνικό περίγυρο παρά στο πολιτικό σύστημα. Με αυτή την έννοια είναι μια υπόθεση που θα μπορούσε να συμβεί σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου, όπου υπάρχουν άνθρωποι απελπισμένοι και κάποιοι που θέλουν να τους εκμεταλλευτούν.

Γίγαντας: Η σύνθεση

Η σκηνοθεσία χρησιμοποιεί πολύ το γκροτέσκο για να περιγράψει τον ψυχικό κόσμο του Σεμιόν. Οι ηθοποιοί ακολουθούν το κείμενο και τις σκηνοθετικές οδηγίες. Αυτό που βλέπουμε είναι περισσότερο συμπαραγωγή κειμένου και σκηνοθεσίας παρά μιας αυθόρμητης ερμηνείας των ηθοποιών. Το γκροτέσκο μπαίνει μέσα στην αφήγηση όλο και περισσότερο. Η αριστοφανική δομή θέλει να θέτει ένα ζήτημα, να το απλώνει, να δείχνει τον εσωτερικό του κόσμο και, μετά, να το θέτει προς αμφισβήτηση. Σε αυτή τη λογική κινείται αυτή η παράσταση.

Το θέμα είναι ότι η σκηνοθεσία αναπτύσσει σε πολύ μεγάλο βαθμό αυτή τη γκροτέσκο κατασκευή, τόσο που αυτή καταλαμβάνει πλέον το μεγαλύτερο μέρος του διαδραματιζόμενου και ο θεατής δυσκολεύεται να διακρίνει τις δομές, εκτός της περιρέουσας δομής που υπάρχει ανάμεσα στις κεντρικές δομικές οντότητες. Έχουμε τον Σεμιόν, τη γυναίκα του και την πεθερά του, ως κεντρικές δομές που έρχονται σε επαφή με μια άλλη που είναι ο κοινωνικός περίγυρος, οι γείτονες, οι φίλοι, η εκκλησία, ο δημοσιογράφος. Σε αυτές θα πρέπει να επικεντρώσουμε.

Γίγαντας: Η ασάφεια

Δημιουργείται ασάφεια όταν υπεραναλύουμε κάποιες από αυτές τις δομές. Η μεγάλη ποσότητα της πληροφόρησης δημιουργεί άλλες συνδέσεις που ξεφεύγουν από την κεντρική αφηγηματική γραμμή που σκοπεύει να μας οδηγήσει σε ένα ερώτημα: Η αυτοκτονία είναι λύση και ποιον εξυπηρετεί; Τελικά, ο άνθρωπος, ως αυτοτελή οντότητα, χειραγωγείται και πως από τους άλλους; Είναι αυτό ηθικά σωστό;

Σε αυτά τα ερωτήματα καλείται να απαντήσει ο θεατής. Για να γίνει αυτό θα πρέπει να έχει όσο το δυνατόν περισσότερο τα απολύτως απαραίτητα στοιχεία. Έτσι θα κάνει τις συγκρίσεις και τις αναγωγές για να φτιάξει το δικό του συμπέρασμα, μπαίνοντας μέσα στο κειμενικό σύμπαν. Η σκηνοθεσία «φόρτωσε» το περιβάλλον της παράστασης με πολλά στοιχεία που δεν ήταν απολύτως απαραίτητα και αποπροσανατόλιζαν το ενδιαφέρον του θεατή.

Γίγαντας: Οι ποιότητες

Τα σκηνικά ήταν τα απολύτως απαραίτητα για να εστιάσουμε στους χαρακτήρες. Τ κοστούμια προσδιόριζαν έναν κόσμο που μπορεί κάποιος να τον βρει οπουδήποτε στον κόσμο. Οι ηθοποιοί έπαιζαν κάπως υπερβολικά δεικτικά, δεν ξέφευγαν πολύ από τον επιθεωρησιακό χαρακτήρα της αριστοφανικής κωμωδίας. Η σκηνοθεσία δεν μάζεψε το κείμενο, κρατώντας όσα χρειαζόταν για να συνθέσει έναν κόσμο που θα ήταν όσο πιο συγκεκριμένος γίνεται, διατηρώντας όμως αυτά που θα «άνοιγαν» το κείμενο στο πανανθρώπινο.

ΓΙΓΑΝΤΑΣ

Συγγραφέας: Νικολάι Έρντμαν

Μετάφραση: Κωστής Σκαλιόρας

Σκηνοθεσία: Αλέξανδρος Νικόλαος Μπαλαμώτης

Βοηθός σκηνοθέτης: Αριάδνη Παπαναστασίου

Διασκευή: Αλέξανδρος Νικόλαος Μπαλαμώτης

Ηθοποιοί: Αντώνης Κυριακάκης (Σεμιόν Ποντσεκάλνικοφ), Μυρσίνη Καρματζόγλου (Μαρία Λουκιάνοβα, Νικίφορ Αρσέντιεβιτς), Ευτυχία Φαναριώτη (Σεραφίμα Ίλινιτσνα, Πάτερ Ίκλυτ), Διονυσία Μπαλαμώτη (Μαργαρίτα Ιβάνοβνα, γριούλα), Κωνσταντίνος Δημητρακάκης (Βίκτορ Βικτόροβιτς, Κλεοπάτρα Μαξίμοβνα) , Γρηγόρης Γαλάτης (Αλεξαντρ Πέτροβιτς Καλαμπούσκιν), Θανάσης Καφενταράκης (Αριστάρκ Ντομινίκοβιτς)

Μουσική: Ιωακείμ Μπαλτσαβιάς

Σκηνικά: Άννυ Γαλανού

Κοστούμια: Άννυ Γαλανού

Μουσικοί επί σκηνής: Συμφωνική Ορχήστρα Βόλου

Παραγωγή: ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Ρούμελης και ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Βόλου

Χώρος: Ανοιχτό Θέατρο Μάνος Κατράκης, Μερκούρεια, Συκιές, Θεσσαλονίκη

Ημερομηνία παράστασης: 24/8/2026.

Διαβάστε της κριτικές θεάτρου που έχουμε δημοσιεύσει

Μερκούρεια 2026

Art

Πετάει πετάει

Γέννηση σύλληψη θάνατος

Σχετικά με το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Ρούμελης

Σχετικά με το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Βόλου