Θέατρο

ART

2 Σεπτεμβρίου, 2026 4 Λεπτά ανάγνωσης

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΘΕΑΤΡΟΥ

ΔΙΑΦΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ

Art: γράφει ο Γιάννης Φραγκούλης

Table Of Content

ΔΙΑΦΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ
Art: Η συγγραφέας
Art: Η αντιληπτικότητα
Art: Η επιβολή
Art: Η ταύτιση
ART

Τρεις φίλοι, ένας πίνακας σύγχρονης τέχνης. Μια φαινομενικά ασήμαντη διαφωνία που εξελίσσεται σε μια απολαυστική αλλά και βαθιά διεισδυτική αναμέτρηση για τη φιλία, την αισθητική, τις βεβαιότητες και τις εύθραυστες ισορροπίες των ανθρώπινων σχέσεων. Με οξύ χιούμορ, ευφυείς διαλόγους και ανατρεπτικές στιγμές, η Γιασμίν Ρεζά δημιουργεί μια διαχρονική κωμωδία που ισορροπεί ανάμεσα στο γέλιο και τον προβληματισμό. Ένα έργο που μιλά με αμεσότητα για όσα μας ενώνουν και όσα μας χωρίζουν, προφέροντας μια υψηλού επιπέδου θεατρική εμπειρία με ευρεία απήχηση.

Art: Η συγγραφέας

Η Γιασμίν Ρεζά γεννήθηκε το 1959 στο Παρίσι. Η επαφή της με την τέχνη γενικότερα ξεκίνησε από πολύ μικρή ηλικία. Από το 1987 που παίχτηκε το πρώτο της θεατρικό έργο, με τον τίτλο «Συζητήσεις μετά από μία κηδεία», παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στο θέατρο, τον κινηματογράφο και τη λογοτεχνία. Το 1994, το έργο «Art» αποτέλεσε για τη συγγραφέα έναν πραγματικό θρίαμβο, και τιμήθηκε με σημαντικά βραβεία. Όλα τα θεατρικά έργα της Ρεζά έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από 35 γλώσσες και έχουν παιχτεί σε ολόκληρο τον κόσμο σε περισσότερες από 125 διαφορετικές παραγωγές. Στο χώρο της λογοτεχνίας η Ρεζά εισέβαλε δυναμικά το 1997 με το βιβλίο «Hammerklavier», το οποίο τιμήθηκε από τη Γαλλική Ακαδημία. Το 1999, η Ρεζά μπήκε και στο χώρο του κινηματογράφου με το σενάριο για την ταινία «Το πικ νικ της Λούλου Κρόιτς», του Ντιντιέ Μαρτινί, με πρωταγωνιστές τον Φιλίπ Νουαρέ και την Καρόλ Μπουκέ.

Έχουμε τρεις φίλους που συναντιούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Οι δύο από αυτούς έχουν διαφορετικό μορφωτικό επίπεδο από τον τρίτο. Ο ένας είναι μηχανολόγος και ο άλλος δερματολόγος. Ο δεύτερος είναι πιο ψαγμένος όσον αφορά στην τέχνη. Τον ενδιαφέρει η πρωτοπορία και έχει αγοράσει έναν πίνακα μπλε σε μπλε φόντο, για τον οποίο έχει πληρώσει 200 χιλιάδες φράγκα. Ο μηχανολόγος δεν μπορεί να καταλάβει αυτή την τέχνη και είναι εξοργισμένος με την επιλογή του φίλου του.

Art: Η αντιληπτικότητα

Καταλαβαίνουμε ότι εδώ έχουμε ένα έργο τέχνης και δύο διαφορετικούς τρόπους αντίληψής του. Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι η αντιληπτικότητα της τέχνης. Είναι προφανές ότι υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι αντίληψης ενός έργου τέχνης. Αυτό σημαίνει ότι δύο άνθρωποι έχουν διαφορετικό τρόπο που διαβάζουν το ίδιο έργο τέχνης. Αυτό που βλέπουμε είναι ότι ο μηχανολόγος θέλει να επιβάλλει την άποψή του. Τι σημαίνει, όμως, το «επιβάλλω την άποψή μου»; Μπορεί αυτό να γίνει στον ίδιο τον εαυτό μας; Αυτά τα θέματα κυριαρχούν στο θεατρικό έργο της Γιασμίν Ρεζά.

Υπάρχουν δύο διαφορετικές τάσεις: η υστερία του μηχανολόγου να επιβάλλει την άποψή του και το ενδιαφέρον του δερματολόγου που θέλει να δείξει την επιλογή του, κάτι που μας φέρνει στην ναρκισσιστική νεύρωση. Ο πρώτος θέλει να επιβεβαιώσει ο άλλος την επιλογή για την τέχνη που αυτός έχει σχεδιάσει, άρα μια πράξη που απευθύνεται σε κάποιον άλλο και επιστρέφει στον εαυτό του. Ο δεύτερος έχει σχηματίσει μια άποψη η οποία επιστρέφει στον εαυτό του, χωρίς να έχει έναν καθρέπτη. Δύο διαφορετικές νευρώσεις που παράγουν διαφορετικά κείμενα.

Art: Η επιβολή

Αυτό που διακρίνουμε είναι ότι και στις δύο περιπτώσεις έχουμε επιβολές, με διαφορετική διαδρομή. Ο μηχανολόγος θέλει να επιβεβαιώσει την ιδεολογική του θέση, αλλά αποζητά την σύμφωνη γνώμη του άλλου. Ο δερματολόγος αποζητά την αυτοεπιβεβαίωση και, μέσω αυτής, την προβολή του Εγώ του. Και οι δύο φτάνουν στο ίδιο ακριβώς σημείο, με διαφορετικό τρόπο. Αυτός που παίζει τον ρόλο του αποδέκτη είναι ο τρίτος φίλος που είναι εργάτης, άνθρωπος όχι και τόσο μορφωμένος.

Στο έργο βλέπουμε την επιβολή του ενός και του άλλου στον τρίτο φίλο τους, ο οποίος κάποια στιγμή σπάει, δέχεται την καταπίεση από τη μέλλουσα γυναίκα του, από τους δύο φίλους του, δείχνει αυτό το συναίσθημα, και παρουσιάζει τον πραγματικό του εαυτό που έχει σμικρυνθεί από την καταπίεση του περιβάλλοντός του. Η Ρεζά δείχνει αριστουργηματικά αυτή τη συναισθηματική κίνηση, από διαφορετικές κατευθύνσεις, που έχει όμως παρόμοιο αποτέλεσμα στον ψυχικό κόσμο αυτού του ανθρώπου.

Art: Η ταύτιση

Σε αυτό το σημείο ο θεατής μπορεί να βρει στοιχεία του δικού του ψυχικού του κόσμου, θα μπει στο έργο και θα βιώσει αυτές τις καταστάσεις που περιγράφονται και θα βρει αυτά τα στοιχεία που θα τον προβληματίσουν. Ο μπλε πίνακας έχει να κάνει με το μαύρο τετράγωνο του Καζιμίρ Μαλέβιτς, στο οποίο ο καθένας προβάλλει στοιχεία από το ασυνείδητό του, έτσι αυτό το άμορφο έργο αποκτά νόημα και περιεχόμενο. Στον μπλε πίνακα κατεβαίνει ένας που τρέχει με το σκι του από το βουνό, αυτό υποστηρίζει ο μηχανολόγος που, επιτέλους, έχει καταφέρει να επικοινωνήσει με το έργο.

Η σκηνοθεσία δείχνει τις ανατροπές, που είναι σωματικές και ιδεολογικές, έτσι ώστε να παραχθούν διαφορετικές καταστάσεις που μας δείχνουν την ανάπτυξη των ψυχικών δομών του κάθε χαρακτήρα. Οι ηθοποιοί ακολουθούν τη λογική της σκηνοθετικής οδηγίας, την έχουν δουλέψει με πολύ καλό τρόπο και ελίσσονται, ως χαρακτήρες, για να δημιουργήσουν έναν πίνακα της κοινωνίας στην οποία ζούμε. Τα σκηνικά και τα κοστούμια είναι εντελώς μινιμαλιστικά, αφήνουν τη φαντασία του θεατή να δημιουργήσει. Το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καλαμάτας έκανε λίγες παραστάσεις, λόγω οικονομικών στενοτήτων, κρίμα γιατί μια τέτοια αριστουργηματική παράσταση θα πρέπει να είχε ιδωθεί περισσότερο στην Περιφέρεια της Πελοποννήσου και αλλού.