Η ΟΜΗΡΙΑ

26 Μαΐου, 2026 5 Λεπτά ανάγνωσης

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΩΝ

DEAD MAN’S WIRE

Η ομηρία: γράφει ο Γιάννης Φραγκούλης

Table Of Content

DEAD MAN’S WIRE
Η ομηρία: Η ταινία
Η ομηρία: Το πραγματολογικό
Η ομηρία: Η πολιτική διάσταση
Η ομηρία: Το τραγικό
Η ομηρία: Η σκηνοθεσία
Η ΟΜΗΡΙΑ
(DEAD MAN’S WIRE)

Ινδιανάπολη, Φεβρουάριος 1977. Ο Ελληνοαμερικανός Τόνι Κιρίτσις εισβάλλει οπλισμένος στα γραφεία της Meridian Mortgage Company. Αναζητά τον Εμ Ελ Χολ, προσωπικό του μεσίτη και Πρόεδρο της εταιρείας, όμως εκείνος απουσιάζει σε διακοπές. Στο γραφείο του έχει αφήσει τον γιο του, Ρίτσαρντ. Ο Κιρίτσις αναγκάζεται να προσαρμόσει το σχέδιο του: πιάνει όμηρο τον Ρίτσαρντ, τον δένει από το λαιμό με ένα λεπτό σύρμα, το οποίο συνδέεται με την καραμπίνα του, και τον μεταφέρει στο διαμέρισμά του. Μια απότομη κίνηση και θα τραβηχτεί η σκανδάλη. Μία επέμβαση της αστυνομίας και θα τραβηχτεί η σκανδάλη. Αν τον σκοτώσουν οι σκοπευτές, θα τραβηχτεί η σκανδάλη.

Η ομηρία: Η ταινία

Τα αιτήματα: Απαιτεί δικαιοσύνη. Αγόρασε ένα οικόπεδο με δάνειο από την Meridian Mortgage Company, έχασε κάποιες δόσεις και ο Εμ Ελ Χολ αρνήθηκε να του δώσει παράταση. Δουλεύει σαν το σκυλί και θα χάσει τα πάντα. Ζητάει αποζημίωση και μία συγγνώμη. Και θέλει να πει την ιστορία του, η οποία πιστεύει ότι είναι η ιστορία εκατομμυρίων της εργατικής τάξης που πιάνονται θύματα των τραπεζών. Για αυτό τηλεφωνεί στον ραδιοφωνικό παραγωγό Φρεντ Τεμπλ, τον μόνο που εμπιστεύεται να μιλήσει. Παράλληλα η αστυνομία περικυκλώνει το κτίριο του. H ομηρία κράτησε 63 ώρες.

Μετά την ταινία «Μην ανησυχείς, δε θα φτάσει μακριά με τα πόδια» (2018), και δύο τηλεοπτικές δουλειές, «Overture of something that never ended» (2020) και «Feud» (2024), ο Γκας Βαν Σαντ επιστρέφει με αυτή την ταινία που έχει βραβευτεί στο Φεστιβάλ του Ντένβερ και από τους κριτικούς του Indiewire Critics’ Poll. Έχουμε και σε αυτή την ταινία, όπως και στις «Ελέφαντας» (2003) και «Paranoid Park» (2007) μία αφήγηση με σαφείς πολιτικές προεκτάσεις.

Η ομηρία: Το πραγματολογικό

Η ταινία ξεκινά με τον Κιρίτσι να πηγαίνει στο ραντεβού του με τον Πρόεδρο της εταιρείας. Δεν είναι εκεί και τον υποδέχεται ο γιος του. Φαίνεται ότι το όνομα και το πρόσωπό του δεν είναι άγνωστα στα στελέχη της επιχείρησης. Η περίπτωσή του δεν έχει ξεχαστεί και, επιπλέον, θυμούνται λεπτομέρειες της διαδικασίας που, ο Κιρίτσις, τη χαρακτηρίζει ως απατεωνιά. Από την πρώτη στιγμή έχουμε την ευγενική υπάλληλο στη ρεσεψιόν και τον επίσης ευγενικό και πράο γιο του Προέδρου της Εταιρείας. Αυτός που τη διευθύνει είναι απότομος, σκληρός και δεν υπολογίζει τον ανθρώπινο παράγοντα. Αιχμαλωτίζει τον Ρίτσαρντ και, καθόλη την ομηρία, του φέρνεται ευγενικά.

Οι συμπεριφορές, κατά τη διάρκεια της ομηρίας, είναι πράες γεμάτες συμπόνοια και κατανόηση. Ο Πρόεδρος της εταιρείας μιλάει μόνο για αυτά που ο νόμος αναφέρει και η διαδικασία πώλησης και δανεισμού αναφέρει. Για αυτόν δεν υπάρχει ο άνθρωπος ως ένα ον, αλλά σαν ένα γρανάζι μιας μηχανής. Αντίθετα, ο γιος του φαίνεται να μη συμμερίζεται τη σκέψη του πατέρα του, ίσως δίνει κάποια δίκια στον απαγωγέα του. Έχουμε μια αντίθεση που περιγράφει με όμορφο τρόπο την αμερικανική κοινωνία των δραματικά έντονων αντιθέσεων, ακόμα μέσα σε μια οικογένεια.

Η ομηρία: Η πολιτική διάσταση

Το σύστημα διαχείρισης των υποθέσεων είναι συγκεκριμένο και προσβλέπει μόνο στο κέρδος, για αυτό μπορεί να συνθλίψει τη ζωή ενός ανθρώπου, χωρίς να υπάρχει λύπη ή συμπόνοια. Έχουν περάσει 5 χρόνια από το Μάη του 1968 και ακόμα η αμφισβήτηση του ιμπεριαλισμού στις ΗΠΑ δεν έχει ξεχαστεί, όπως επίσης και ο αυταρχισμός του αμερικανικού κράτους. Η πράξη του Κιρίτσι είναι μια μορφή αντίστασης, απελπισμένη και βίαιη, αλλά αυτή είναι. Ο σχεδιασμός της διαδικασίας ομηρίας είναι πολύ καλά υπολογισμένος και πολύ απλός. Άρα η ταινία δεν έχει κάποια ανάγκη να προστρέξει σε ειδικά ή οπτικά εφέ για να εντυπωσιάσει.

Η απαγωγή μπορεί να μην είναι αποδεκτή ως πράξη, μέσα στο πλαίσιο της ηθικής, αλλά αυτός ο άνθρωπος δεν έχει άλλο τρόπο να αντιδράσει. Η προτροπή ενός παπά, το κάλεσμα στην πραότητα, μας δείχνει την άλλη πλευρά του νομίσματος, την παθητικότητα και το κάλεσμα στον σωτήρα που όλα θα τα κανονίσει έτσι όπως πρέπει, χωρίς να αλλάξει καθόλου τις δομές του συστήματος. Μπορεί να τις αλλάξει ο Κιρίτσις; Όχι! Μπορεί να κάνει μια αρχή. Η συνέχεια θα είναι μια δίκη που τον αθωώνει, λόγω ψυχολογικών προβλημάτων, και η συνειδητοποίηση του κόσμου στο απάνθρωπο χαρακτήρα του συστήματος. Τα ΜΜΕ παίζουν καθοριστικό ρόλο στη δημοσιοποίηση του θέματος, σε εθνικό επίπεδο, και στη διαμόρφωση μιας άποψης που θέλει να καταδικάσει αυτή την εταιρεία που, τελικά, πτωχεύει.

Η ομηρία: Το τραγικό

Η ταινία δεν καταφεύγει στο τραγικό. Τα ίδια τα γεγονότα εκπέμπουν τραγικότητα, δεν υπάρχει ανάγκη για να τονιστεί περαιτέρω. Κάνουμε, αυθόρμητα, τη σύγκριση με την ελληνική «Η τελευταία κλήση» [διαβάστε την κριτική εδώ] όπου το τραγικό ξεχειλίζει από την ταινία και λαϊκίζει. Στην ταινία του Γκας Βαν Σαντ έχουμε μια απλή αναφορά, που μας θυμίζει ένα ντοκιμαντέρ, η οποία κρύβει μέσα της τεράστια αφηγηματική δύναμη που αφήνει να φανεί το τραγικό και να εμπλέξει τον θεατή, προτείνοντάς του την πολιτική ανάγνωση σε αυτό το θέμα.

Οι ηθοποιίες τονίζουν το πραγματολογικό, αφήνουν όμως να φανεί ένα σημείο του τραγικού, ειδικά στις εκφράσεις του προσώπου, χωρίς αυτό να τονίζεται. Την αίσθηση του πραγματολογικού τονίζει η προσεγμένη επιλογή των σκηνικών, αυτοκίνητα, γραφεία, σπίτια, αλλά και των ενδυματικών επιλογών. Ο Αλ Πατσίνο ενσαρκώνει τον απάνθρωπο θύτη, ενώ ο Μπιλ Σκάρσγκαρντ είναι το αναφερόμενο του καταπιεσμένου Αμερικάνου. Ο Ντάκρε Μοντγκόμερι είναι κάπου ανάμεσα στον πατέρα και στον απαγωγέα του, αλλά βυθίζεται στην παθητικότητά του. Με αυτό τον τρόπο τονίζεται το μέλλον της αμερικανικής κοινωνίας που είναι η αποσάθρωσή της, όπως συνέβη στην πραγματικότητα.

Η ομηρία: Η σκηνοθεσία

Η σκηνοθεσία διαχειρίζεται το σενάριο του Όστιν Κολοντνέι πολύ εύστοχα και καλά. Σχεδιάζει τους ρόλους και αφήνει ένα άνοιγμα για να φανταστεί ο θεατής την πολιτική προέκταση του θέματος, να φτιάξει τελικά τη δική του ιστορία, ξεκινώντας από ένα πραγματικό γεγονός, βάζοντας στοιχεία από τη δική του ζωή και των ανθρώπων του περιβάλλοντός του. Με αυτό τον τρόπο το θέμα αποκτά την παγκοσμιότητά του. Το μοντάζ είναι καθαρά βιωματικό, όπως το είχε περιγράψει ο Τζίγκα Βερτώφ, αφήνει τον θεατή να βιώσει την αφήγηση χωρίς να περνά ασυνείδητα νοήματα. Μια ταινία που, όταν τελειώσει, θα σας αφήσει λίγο άφωνους, αλλά έτοιμους να αντιδράσετε.

Η ΟΜΗΡΙΑ

(DEAD MAN’S WIRE)

Σκηνοθεσία: Gus Van Sant

Σενάριο: Austin Kolodney

Ηθοποιοί: Bill Skarsgård (Τόνι Κιρίτσις), Dacre Montgomery (Ρίτσαρντ Χολ), Al Pacino (Μ. Λ. Χολ), Colman Domingo (Φρεντ Τεμπλ), Myha’la (Λίντα Πέιτζ), Cary Elwes (Μίκαελ Γκραμπλ), Kelly Lynch (Μάμπελ Χολ), John Robinson (Τζον)

Φωτογραφία: Arnaud Potier

Μοντάζ: Saar Klein

Μουσική: Danny Elfman

Ήχος: Dan Giannattasio, Colin Rogers, Derek Sepe

Σκηνικά: Sydney Marquez

Κοστούμια: Peggy Schnitzer

Παραγωγοί: Noor Alfallah, Remi Alfallah, Mark Amin, Andrea Bucko, Gordon Clark, Cassian Elwes, Billy Hines, Joel David Moore, Matt Murphie, Siena Oberman, Paula Paizes, Sam Pressman