ΤΟ ΠΑΡΤΥ ΓΕΝΕΘΛΙΩΝ

3 Ιουλίου, 2026 5 Λεπτά ανάγνωσης

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΩΝ

THE BITHDAY PARTY

Το πάρτυ γενεθλίων: γράφει ο Γιάννης Φραγκούλης

Table Of Content

THE BITHDAY PARTY
Το πάρτυ γενεθλίων: Το βιβλίο
Το πάρτυ γενεθλίων: Το σενάριο
Το πάρτυ γενεθλίων: Οι δομές
Το πάρτυ γενεθλίων: Οι ρόλοι
ΤΟ ΠΑΡΤΥ ΓΕΝΕΘΛΙΩΝ
(THE BITHDAY PARTY)

Ο Μάρκος Τιμολέων οργανώνει ένα πάρτι για τα γενέθλια της κόρης του, Σοφίας. Οι καλεσμένοι είναι από διάφορες χώρες, αλλά και από την Ελλάδα. Εδώ δεν παίζει ρόλο αυτό που αντιπροσωπεύουν πολιτικά, αλλά οι μπίζνες που αυτός ο μεγιστάνας του παγκοσμίου πλούτου θέλει να κάνει. Η κτίση του είναι τα πλοία, το εμπόριο, το νησί και η κόρη του. Το τι θα γίνει, τι αυτή θα κάνει έχει σχέση με το τι αποφασίζει ο ίδιος. Αυταρχισμός; Ωφελιμισμός; Απαξίωση του ανθρώπου; Όλα αυτά και άλλα που θα πρέπει να καταλάβουμε όταν κάνουμε τους απαραίτητους συνδυασμούς.

Το πάρτυ γενεθλίων: Το βιβλίο

Το μυθιστόρημα του Πάνου Καρνέζη, «The birthday party», εκδ. Jonathan Cape (2007), στα ελληνικά έχει εκδοθεί από τις εκδόσεις Λιβάνη (2008). Μικρή λεπτομέρεια: ο ελληνικός τίτλος του βιβλίου είναι «Το πάρτι γενεθλίων», ενώ ο ελληνικός τίτλος της ταινίας είναι «Το πάρτυ γενεθλίων». Το βιβλίο παρουσιάζεται ως εξής: Καθώς ξημερώνει σε ένα μικρό νησί της Μεσογείου, στο τέλος του καλοκαιριού του 1975, ένας μεγιστάνας ξυπνά για να επιβλέψει τις τελευταίες προετοιμασίες για το πάρτι γενεθλίων της Σοφίας, της κόρης και μοναδικής κληρονόμου του. Ο Μάρκος Τιμολέων, συνηθισμένος να ελέγχει τα πάντα και τους πάντες χωρίς δισταγμό, έχει καταστρώσει κρυφά ένα καθοριστικό σχέδιο που αφορά τη ζωή της κόρης του. Η Σοφία, από την πλευρά της, έχει επίσης σημαντικά νέα να αποκαλύψει. Καθώς οι καλεσμένοι καταφθάνουν και πέφτει η νύχτα, το παρόν διαπλέκεται με το παρελθόν του Μάρκου, από την παιδική του ηλικία στη Μικρά Ασία ως το Μπουένος Άιρες, τη Νέα Υόρκη, το Λονδίνο και το Παρίσι, μια διαδρομή προς τον αμύθητο πλούτο και την αίγλη, ενώ η σύγκρουση ανάμεσα σε εκείνον και την κόρη του οδηγείται στην αναπόφευκτη κορύφωσή της.

Η ταινία αναφέρεται μόνο στο ότι γίνεται αυτή την ημέρα που διοργανώνεται το πάρτι. Οι αναφορές στο παρελθόν είναι πολύ λίγες. Έχει γίνει διασκευή του μυθιστορήματος από τον Γιώργο Καρναβά και τον Νίκο Παναγιωτόπουλο, ο πρώτος είναι παραγωγός ταινιών και αυτή η ταινία είναι η πρώτη του εργασία στο σενάριο, ενώ ο δεύτερος είναι καταξιωμένος σεναριογράφος, με προϋπηρεσία στη σεναριακή γραφή από το 1992. Συνεργάστηκαν με τον σκηνοθέτη στην τελική συγγραφή του σεναρίου. Θα δούμε τις δομές του σεναρίου αναλυτικά. Τον Νίκο Παναγιωτόπουλο τον γνωρίζουμε από τις ταινίες «Ο γιος του φύλακα» (2006), «Ο βασιλιάς» (2002), «Δύσκολοι αποχαιρετισμοί: ο μπαμπάς μου» (2002), ανάμεσα στις άλλες.

Το πάρτυ γενεθλίων: Το σενάριο

Οι σεναριακές αδυναμίες της ταινίας είναι πολλές. Δύσκολο να δεχτούμε ότι ο Νίκος Παναγιωτόπουλος ξαφνικά έχασε την ευστροφία του και έκανε ένα αδύναμο σενάριο. Πολύ πιθανόν η παραγωγή να επέβαλε την τελική δομή του σεναρίου, στην οποία εμφανίζεται ο Γιώργος Καρναβάς. Αυτό που βλέπουμε στην ταινία είναι το τι γίνεται σε μια μέρα από τη ζωή του Μάρκου Τιμολέοντα. Όλα τα αφηγηματικά στοιχεία παραπέμπουν στη ζωή του Αριστοτέλη Ωνάση και σε αυτή της κόρης του Αθηνάς. Το «ελέγχω» είναι στην κυριολεξία «αποφασίζω τι θα γίνει και αυτό θα συμβεί». Έχουμε το ακριβές πρότυπο του πατέρα-αφέντη ή, για να το πούμε καλύτερα, τον αρχετυπικό κακοποιητή Πατέρα.

Υπάρχουν όμως κάποια ερωτήματα: Ποια ήταν η αιτία που ο Τιμολέων απέκτησε αυτόν τον χαρακτήρα; Ποιες ήταν οι δυνάμεις που τον συντήρησαν και τον δυνάμωσαν; Που βασίστηκε για να γίνει αυτός που έγινε; Γιατί λειτουργεί κακοποιητικά όσον αφορά στην κόρη του; Οι απαντήσεις σε αυτά είναι αποσπασματικές και δεν μπορούν, κατά συνέπεια, να φτιάξουν τον χαρακτήρα του Τιμολέοντα.

Το πάρτυ γενεθλίων: Οι δομές

Κατ’εξακολούθηση, η σκηνοθεσία ακολουθεί τη σεναριακή δομή και αυτό που έχουμε είναι μια ταινία που εστιάζει στο πορτρέτο του Τιμολέοντα χωρίς να βλέπει τις παράλληλες σεναριακές δομές που δεν υπάρχουν. Βλέπουμε ότι ήταν προσκολλημένος στον γιό του που πέθανε. Ήθελε έναν άντρα διάδοχο και όχι μια κόρη που δεν μπορεί να διοικήσει. Πάλι το πατριαρχικό πρότυπο επανέρχεται ως κακοποιητής των σχέσεων. Υπονοείται, με κάποιες νύξεις, στο παιδικό του τραύμα και δεν θέλει να μεταφερθεί αυτό στην κόρη του, όμως το κάνει. Η βάση του χαρακτήρα του, σύμφωνα με το σενάριο, είναι το πατριαρχικό πρότυπο που λειτουργεί, εδώ, κακοποιητικά.

Δεν υπάρχει κάποια αναφορά στις πολιτικές δομές που τον στήριξαν και τις στήριξε. Ούτε η βούλησή του να κερδίζει περισσότερα θυσιάζοντας ανθρώπινες ζωές υπάρχει, παρά για πολύ λίγο στην αρχή της ταινίας. Ακόμη οι απατεωνιές που έκανε δεν αναφέρονται καθόλου. Απουσιάζει από το σενάριο και από τη σκηνοθεσία όλο το παρασκήνιο που λειτουργεί όσον αφορά στη δόμηση του χαρακτήρα. Έχουμε αυτόν τον άνθρωπο γιατί έτσι είναι. Αυτή η τελεολογία τελματώνει το σενάριο και δημιουργεί τρομερά προβλήματα στον ρυθμό αφού δεν υπάρχουν οι σεναριακές αλλαγές. Από ένα σημείο και έπειτα ο θεατής κουράζεται με την επανάληψη των ίδιων αφηγηματικών μοτίβων που, εδώ, δεν περιέχουν ίχνος δράσης, έτσι ώστε ο ρυθμός είναι ανύπαρκτος.

Το πάρτυ γενεθλίων: Οι ρόλοι

Ο Γουίλεμ Νταφόε ενσαρκώνει τέλεια τον Τιμολέοντα/Ωνάση. Στο σώμα και στο πρόσωπό του εγγράφονται οι συμπεριφορές με μεγάλη ακρίβεια, έτσι ώστε, σε αυτό τον τομέα υπάρχει μεγάλη οικονομία αφηγηματικού χρόνου. Ο Χρήστος Στέργιογλου και ο Αντώνης Τσιτσιόπουλος είναι οι βοηθητικοί χαρακτήρες που παίζουν πολύ μεγάλο ρόλο στη στερέωση του χαρακτήρα του Τιμολέοντα και το κάνουν με άριστο τρόπο. Η Βικ Κάρμεν Σόνε ενσαρκώνει τη Σοφία, παίζει σχετικά δισταχτικά σε κάποιες στιγμές, από τη μέση της ταινίας και έπειτα εικονογραφεί την κόντρα πατέρα-κόρης.

Τα κοστούμια δίνουν με ακρίβεια την εικόνα αυτής της εποχής. Η μουσική, τέλος, υποστηρίζει την αφήγηση προσθέτοντας επιπλέον φορτίο και δυναμώνοντας τους χαρακτήρες και τις συμπεριφορές τους. Εν ολίγοις, η ταινία ήταν μια αφηγηματική αποτυχία όσον αφορά στην απεικόνιση του κροίσου και της εποχής του. Ίσως η παραγωγή δεν μπορούσε να υποστηρίξει μεγαλύτερο προϋπολογισμό, εμείς όμως κρίνουμε με αυτό που βλέπουμε και όχι με αυτό που θα μπορούσε να ήταν η ταινία.

ΤΟ ΠΑΡΤΥ ΓΕΝΕΘΛΙΩΝ

(THE BITHDAY PARTY)

Σκηνοθεσία: Miguel Ángel Jiménez

Σενάριο: Miguel Ángel Jiménez, Γιώργος Καρναβάς, Νίκος Παναγιωτόπουλος

Ηθοποιοί: Willem Dafoe (Μάρκος Τιμολέων), Vic Carmen Sonne (Σοφία), Emma Suárez (Ολίβια), Joe Cole (δημοσιογράφος), Χρήστος Στέργιογλου, Αντώνης Τσιτσιόπουλος (Κώστας), Έλσα Λεκάκου, Francesc Garrido, Carlos Cuevas

Φωτογραφία: Gris Jordana

Μοντάζ: Nacho Ruiz Capillas

Ήχος: Γιώργος Αλεξανδρόπουλος, Αλέξης Κούκιας-Παντελής

Σχεδιασμός ήχου: Ensieh Leyla Maleki

Καλλιτεχνική διεύθυνση: Elena Vardava

Κοστούμια: Vinyet Escobar

Παραγωγοί: Γιώργος Καρναβάς, Erik Glijnis, Kurban Kassam, Adrià Monés, Leontine Petit

Χώρα παραγωγής: Ελλάδα, Ισπανία, Αγγλία, Ολλανδία

Έτος παραγωγής: 2025

Είδος: τραγωδία

Γλώσσα: αγγλικά, ισπανικά, ολλανδικά, ελληνικά

Χρώμα: έγχρωμη