GHOST DOG Ο ΤΡΟΠΟΣ ΤΩΝ ΣΑΜΟΥΡΑΪ

Ιαν 31, 2026 Κινηματογράφος 0

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΩΝ

GHOST DOG: THE WAY OF THE SAMURAI

Ghost Dog ο τρόπος των σαμουράι: γράφει ο Γιάννης Φραγκούλης

Ο Ghost Dog είναι Ακόλουθος. Σύμφωνα με τη φιλοσοφία των σαμουράι, όταν χρωστάς τη ζωή σου σε κάποιον γίνεσαι πιστός του υπηρέτης. Έτσι προσφέρθηκε στον Λούι, έναν μικρομαφιόζο της τοπικής Οικογένειας, που όταν ήταν έφηβος του έσωσε τη ζωή από μία επίθεση συμμορίας. Από τότε ο Ghost Dog αφιερώθηκε στον Λούι και εκείνος τον χρησιμοποιεί ως τον ιδανικό εκτελεστή του. Γιατί ο Ghost Dog είναι φάντασμα -δεν αφήνει ίχνη. Επικοινωνούν με μηνύματα -με ταχυδρομικά περιστέρια που εκτρέφει στην ταράτσα που μένει. Και κανείς δεν ξέρει που είναι αυτή η ταράτσα. Πληρώνεται μετρητά, μία φορά το χρόνο. Δεν μιλάει σε κανέναν, δεν έχει φίλους. Εκτός από τον Ρέιμοντ, τον παγωτατζή της γειτονιάς -έναν μετανάστη από την Αϊτή, που μιλάει μόνο γαλλικά.

Ghost Dog ο τρόπος των σαμουράι: Η ταινία

Η ταινία του Jim Jarmusch θα μπορούσε να ήταν γκανγκστερική ταινία. Ξεφεύγει από αυτό το είδος και φτάνει στην ανάλυση των χαρακτήρων και από εκεί στη φιλοσοφία. Έχουμε τη μαφία και έναν πληρωμένο δολοφόνο. Για να μπορέσουμε να καταλάβουμε τι γίνεται σε αυτό το κοινωνικό πεδίο θα πρέπει να δούμε τις διαφορετικές οντότητες που συνυπάρχουν σε αυτόν τον κινηματογραφικό κόσμο. Εντελώς διαφορετικά άτομα παρατηρούν αυτό που γίνεται και εκφράζουν την ίδια άποψη χωρίς να υπάρχει η στοιχειώδης λεκτική επικοινωνία. Αυτό συμβαίνει στον Ghost Dog και τον Ρέιμοντ. Δεν μιλούν την ίδια γλώσσα αλλά μια χαρά καταλαβαίνουν τι γίνεται και σχηματίζουν την ίδια άποψη. Πως γίνεται αυτό;

Ένα κλειδί που μας δίνει ο Jarmusch είναι το αξίωμα που θέλει να υπάρχει η μορφή και το κενό, δύο οντότητες που δεν θα πρέπει να τις βλέπουμε ανεξάρτητα. Έχουν σχέση μεταξύ τους διότι έτσι φτιάχνουμε αυτό που λέμε πραγματολογικό. Είναι αδύνατον να τις ξεχωρίσουμε, όπως είναι αδύνατον να ξεχωρίσουμε τον αρνητικό και τον θετικό πόλο ενός μαγνήτη. Αν το κάνουμε αυτό τότε θα δημιουργηθούν δύο μαγνήτες που ο καθένας θα έχει θετικό και αρνητικό πόλο. Το κενό δημιουργεί μια άλλη μορφή και κάθε μορφή, όταν δημιουργείται, δίνει τη θέση της σε ένα κενό. Η φιλοσοφία του Ηράκλειτου είναι η βάση αυτών των αξιωμάτων.

Ghost Dog ο τρόπος των σαμουράι: Η σκέψη

Όλα αυτά εμπλουτίζονται με τη φιλοσοφία των σαμουράι. Αν η υλιστική φιλοσοφία, Ηράκλειτος, Δημόκριτος, Επίκουρος, μας μιλά για τις δομές, αυτή των σαμουράι μας δείχνει έναν τρόπο να ζούμε σε ένα πεδίο όπου η νηφαλιότητα επικρατεί και ο καθένας βρίσκει τον εαυτό του. Ο θάνατος δεν είναι κάτι που φοβόμαστε -εδώ πάλι βρίσκουμε τον Επίκουρο-, αλλά κάτι δεδομένο που, αν το δεχτούμε, τότε θα ζούμε με ηρεμία και δεν θα έχουμε άγχος. Αυτή είναι μια εικόνα μιας τέλειας ζωής.

Υπάρχει αυτός που ενεργεί και ο ακόλουθός του, η μορφή και το κενό. Όπως δεν μπορείς να διασπάσεις τη μορφή και το κενό, έτσι δεν μπορείς να ξεχωρίσεις το δρων πρόσωπο από τον ακόλουθό του. Η φιλοσοφία των σαμουράι μας δίνει την εικόνα μιας ιεραρχίας, άρα τη δομή μιας κοινωνίας που θα είναι δομημένη έτσι που δεν θα υπάρχει η διάσπαση και η καταστροφή της. Ο Ghost Dog ακολουθεί αυτή τη φιλοσοφία πιστά. Κάθε τι που κάνει υπαγορεύεται από αυτή τη σκέψη, είναι δικαιολογημένο, άρα δεν έχουμε έναν αναίτιο φόνο, αλλά κάτι που επιβάλλεται να γίνει. Αυτό όμως απαιτεί την παρατήρηση και την κατανόηση του πραγματικού. Φτάνουμε έτσι στο δεύτερο κομβικό σημείο.

Ghost Dog ο τρόπος των σαμουράι: Η πραγματικότητα

Τι είναι αυτό που λέμε πραγματικό; Υπάρχει μία μόνο έκφανση της πραγματικότητας; Η θεωρία της ψυχολογίας αναφέρει ότι οι εκφάνσεις της πραγματικότητας είναι τόσες όσες είναι οι ψυχικές καταστάσεις ενός ανθρώπου και όσα είναι τα άτομα που εμπλέκονται σε αυτή την κατάσταση πραγμάτων. Αν αυτό το δεχτούμε τότε είναι εύκολο να καταλάβουμε τις πολύ διαφορετικές συμπεριφορές, όπως της κοπέλας που μένει ατάραχη με ό,τι και να γίνεται γύρω της, όπως του Ghost Dog που σκοτώνει επειδή έτσι θέλει αυτός που ακολουθεί, κάτι που οι μαφιόζοι το εκλαμβάνουν ως παλιό τρόπο ξεκαθαρίσματος λογαριασμών. Σε αυτό εξαιρείται το ξεκαθάρισμα της μαφίας που έχει λογική, δεν είναι μια παραγγελία, είναι η απάντηση στον φόνο των περιστεριών που ο Ghost Dog αγαπά πολύ, όμως και εδώ έχουμε τις αδιαχώριστες αξίες, την αιτία και την πράξη. Αυτές οι διαφορετικές εκφάνσεις ενός πραγματολογικού θέματος είναι πολλές και είναι παντού στην ταινία.

Από την άλλη, όταν παρατηρούμε κάτι, με δεδομένο ότι έχουμε περίπου τις ίδιες προσλαμβάνουσες σε ένα πολιτισμικό σύστημα, όπως είναι αυτό του δυτικού πολιτισμού, τότε μοιραία θα καταλήξουμε στην ίδια έκφραση. Ο Ρέιμοντ και ο Ghost Dog βλέπουν το ίδιο πράγμα, σχηματίζουν την ίδια άποψη και την εκφράζουν ο ένας στα γαλλικά και ο άλλος στα αγγλικά. Έχουν βρει έναν τρόπο επικοινωνίας που είναι αυτός των συναισθημάτων και έτσι καταλαβαίνει ο ένας τον άλλο, χωρίς να μιλούν την ίδια γλώσσα.

Ghost Dog ο τρόπος των σαμουράι: Οι συμπεριφορές

Αυτά τα δύο θέματα υπάρχουν στην ταινία. Αυτά αναπτύσσει ο Jim Jarmusch αναλυτικά και μας μιλά για τον απλό τρόπο επικοινωνίας που δεν λαθεύει ποτέ, σε χοντρικές γραμμές. Ο άνθρωπος στον κόσμο του Jarmusch είναι μια ακόμη σκηνική παρουσία. Στο σώμα του γράφονται οι συμπεριφορές και οι δράσεις, το πραγματικό και το φαντασιακό, φτιάχνεται έτσι ένας υπέροχος κόσμος με βαθιά θεμέλια που δεν μπορεί κανείς να τον καταστρέψει. Η γυναίκα -εδώ η κοπέλα και το κοριτσάκι- είναι το κέντρο που κρατά την ισορροπία και αυτό που κανονίζει τι θα γίνει. Επιστρέφουμε, έτσι, σε ένα μητριαρχικό μοντέλο με σύγχρονο τρόπο συνοχής, σε μια δυτική κοινωνία.

Οι ηθοποιοί παίζουν εξαιρετικά, ακολουθούν υποδειγματικά τις σκηνοθετικές οδηγίες και φτιάχνουν έναν κόσμο παράξενο και οικείο ταυτόχρονα. Το μοντάζ είναι βιωματικό, όπως το βρίσκουμε στη σοβιετική σχολή. Δημιουργεί τον ρυθμό μέσα στο πλάνο αφού κάθε τι που γίνεται έχει μεγάλη σημασία και είναι απαραίτητο στοιχείο για την κατανόηση αυτού του αξιακού συστήματος. Τα σκηνικά και τα κοστούμια αναπαριστούν την εποχή των συμμοριών με πιστό τρόπο. Η μουσική δίνει ρυθμό, αρθρώνει τον λόγο και αναφέρεται σε καταστάσεις που μπορούν να είναι ανατρεπτικές, όπως κάνει το ροκ.

GHOST DOG: Ο ΤΡΟΠΟΣ ΤΩΝ ΣΑΜΟΥΡΑΪ

(GHOST DOG: THE WAY OF THE SAMURAI)

Σκηνοθεσία: Jim Jarmusch

Σενάριο: Jim Jarmusch

Φωτογραφία: Robby Müller

Μοντάζ: Jay Rabinowitz

Μουσική: RZA

Ήχος: John Chamberlain, Kevin Meehan, Alex Raspa, Keith Culbertson

Σκηνικά: Ron von Blomberg

Κοστούμια: John Dunn

Παραγωγοί: Richard Guay, Jim Jarmusch, Diana Schmidt

Ηθοποιοί: Forest Whitaker (Ghost Dog), John Tormey (Λούι), Camille Winbush (Πηρλίν, κοριτσάκι), Isaach De Bankolé (Ρέιμοντ), Luz Valentin (κοπέλα), Cliff Gorman (Σόνι Βαλέριο), Tricia Vessey (Λουίζ Βάργκο)

Χώρα παραγωγής: Γαλλία, Γερμανία, ΗΠΑ, Ιαπωνία

Έτος παραγωγής: 1999

Γλώσσα: αγγλικά, γαλλικά

Χρώμα: έγχρωμη, ασπρόμαυρη

Είδος: έγκλημα, τραγωδία, δοκίμιο

Διάρκεια: 116΄

Ημερομηνία εξόδου στις αίθουσες: 29/1/2026 (Κινηματογραφική Λέσχη Solaris)

Για περισσότερα στοιχεία για τους συντελεστές και τα τεχνικά χαρακτηριστικά της ταινίας δείτε εδώ.

Διαβάστε τις κριτικές ταινιών που έχουμε δημοσιεύσει

Δείτε τι ταινίες παίζονται στη Θεσσαλονίκη

Οι δικοί μου άνθρωποι

Άμνετ