DÎEN BÎEN PHÛ
ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΩΝ
Η ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ
Dien Bien Phu: γράφει ο Γιάννης Φραγκούλης
Table Of Content
Η δεκαετία του 1960, στο τέλος της, και του 1970 ήταν οι πιο σημαντικές στη νεότερη παγκόσμια ιστορία. Η σχεδόν παγκόσμια επανάσταση, με τη γενική ονομασία «Μάης του 68», με ζητήματα για δημοκρατία στην κοινωνία , και οι πόλεμοι εναντίον της αποικιοκρατίας ήταν τα δύο μεγάλα θέματα που εγγράφονται σε αυτή την ιστορική αφήγηση. Το Βιετνάμ, όπως και όλη η Ινδονησία, ήταν αποικίες της Γαλλίας. Αυτή η ταινία αναφέρεται στον αντιαποικιακό πόλεμο του Βιετνάμ εναντίον της Γαλλίας. Στο τέλος του πολέμου σύμμαχοι των Γάλλων ήταν οι Αμερικανοί που ανέλαβαν τη σκυτάλη της αποικιακής διοίκησης στο Νότιο Βιετνάμ, κάνοντας έναν άλλο πόλεμο για να καταλάβουν το Βόρειο Βιετνάμ, τον οποίο έχασαν και ήταν η καταστροφή της αμερικανικής κοινωνίας, για πολλά χρόνια.
Dien Bien Phu: Ο πόλεμος
Ο σκηνοθέτης της υπηρετούσε στο γαλλικό στρατό ως κινηματογραφιστής. Όταν ο πόλεμος τελείωσε, με την ήττα της Γαλλίας, πιάστηκε αιχμάλωτος και επέστρεψε στην πατρίδα του. Μετά από 40 χρόνια επιστρέφει στο «αγαπημένο Βιετνάμ», όπως αναφέρει, και κάνει αυτή την ταινία με τη συνδρομή του βιετναμέζικου στρατού. Σε όλη την ταινία υπάρχουν δύο παράλληλες αφηγήσεις: η ζωή στην πρωτεύουσα και αυτή στο ομώνυμο φρούριο Ντεν Μπιεν Φου, όπου ο γαλλικός στρατός, εξοπλισμένος σαν αστακός, αμυνόταν και προσπαθούσε να επιτεθεί. Αυτές οι μάχες είναι ο κύριος όγκος της ταινίας.
Υπάρχει μια αντίθεση: η σκληρή ζωή των στρατιωτών στη μάχη και η ανέμελη διαβίωση των δυτικών στην πόλη. Εκεί θα δούμε μια δεύτερη αντίθεση: ο τρόπος ζωής του αποικιοκράτη έναντι του Βιετναμέζου που, αν δεν συνεργαζόταν με τους κατακτητές, ζούσε σε άθλιες συνθήκες υποτέλειας. Ο θεατής μπορεί να καταλάβει σε αυτή τη δεύτερη αντίθεση τον ταξικό χαρακτήρα της αντιπαλότητας των Βιετναμέζων εναντίον των Γάλλων αποικιοκρατών. Με άλλα λόγια και αυτή η επανάσταση, όπως και η ελληνική του 1821, ήταν εθνικοαπελευθερωτική και ταξική συγχρόνως.
Dien Bien Phu: Η σύνθεση του κειμένου
Όλα αυτά στην ταινία δεν αναφέρονται με τη φωνή ενός αφηγητή, αλλά με εικόνες που δημιουργούν αντιθέσεις, αντίθετες έννοιες που ολοκληρώνουν μια στιβαρή μαρξιστική ανάλυση. Να υπενθυμίσουμε ότι αυτός ο πόλεμος ξεκίνησε με σοσιαλιστική κυβέρνηση στη Γαλλία, όπως και αυτός της Αμερικής με την προεδρία του φιλελεύθερου Κένεντι. Ο αναγνώστης μπορεί να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα.
Οι δύο παράλληλες αφηγήσεις μπαίνουν η μία μέσα στην άλλη έτσι ώστε να έχει την ικανότητα ο θεατής να συνθέσει τα δικά του συμπεράσματα, βοηθούμενος από τα δεδομένα που η ταινία του δίνει. Αν χρειάζεται περισσότερα μπορεί να ανατρέξει σε έντυπα ή ηλεκτρονικά ιστορικά αφηγήματα. Άρα η ταινία λειτουργεί ως ερέθισμα για την ιδεολογική ανάπτυξη του θεατή και της άτυπης συζήτησης, όσον αφορά στο ιστορικό πλαίσιο στο οποίο η ταινία αναφέρεται.
Dien Bien Phu: Η ανάλυση
Στο πεδίο της μάχης δεν βλέπουμε παρά στο τέλος τους Βιετναμέζους, όταν συνοδεύουν τους αιχμαλώτους Γάλλους στα στρατόπεδα. Βλέπουμε και ακούμε τα αποτελέσματα των βιετναμέζικων επιθέσεων, τους βομβαρδισμούς και τους πυροβολισμούς. Θα δούμε τους τραυματίες ή νεκρούς Γάλλους στρατιώτες, το στρατιωτικό χειρουργείο που λειτουργεί υπό άθλιες συνθήκες. Αυτό, λοιπόν, που δοκιμάζεται είναι η επιβίωση και η αξιοπρέπεια του ανθρώπου. Επίσης θα παρατηρήσουμε την αρωγή πολλών φιλελευθέρων και γειτονικών κρατών, στους Βιετναμεζους πολεμιστές, ενώ σύμμαχοι των Γάλλων ήταν στρατιώτες από το Λαός. Η ιστορική ανάλυση είναι αρκετά μεγάλη και αναγκαία, αφού ακόμα και ένας στρατιώτης σε αυτό τον πόλεμο είναι αδύνατον να γνωρίζει όλες τις λεπτομέρειες.
Οι ηθοποιοί παίζουν τόσο πειστικά τον ρόλο τους που ο θεατής πιστεύει ότι αυτά τα πλάνα γυρίστηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου. Το ίδιο ισχύει για τα πλάνα στην πόλη, αυτά αναπαριστούν απόλυτα ρεαλιστικά τον τρόπο ζωής εκείνη την εποχή. Έχουμε την εντύπωση ότι είναι ένα δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ ενώ είναι καθαρά μια ταινία μυθοπλασίας. Η κάμερα κινηματογραφεί με ανάλογο τρόπο για να δίνει την εντύπωση του ρεαλιστικού.
Dien Bien Phu: Η σκηνοθεσία
Το μοντάζ είναι, εκεί που πρέπει να αναλύει, αφηγηματικά αργό και, όπου υπάρχουν γνωστές αφηγήσεις, τόσο γρήγορο για να δημιουργεί τον ρυθμό που χρειάζεται για να αντιληφθούμε το τι γίνεται. Η σκηνοθεσία έχει πάρει ένα καλό σενάριο, όπου φαίνονται όλα τα στοιχεία, αντιθετικά κυρίως, και διαμορφώνουν ένα κείμενο ιδίως μετά το τέλος της ταινίας. Όλα αυτά έχουν μπει στη σειρά που πρέπει για να παραχθεί μια ιδεολογική θέση, σύμφωνα με τη θεωρία του Αϊζενστάιν, στο ιδεολογικό μοντάζ. Μια πολιτική ταινία που πατά γερά στην ιστορική ανάλυση που έχει γίνει.
DÎEN BÎEN PHÛ
Σκηνοθεσία: Pierre Schoendoerffer
Σενάριο: Pierre Schoendoerffer
Φωτογραφία: Bernard Lutic
Μοντάζ: Armand Psenny
Μουσική: Bernard Lutic
Ήχος: Murielle Damain, Ludovic Schoendoerffer
Κοστούμια: Olga Pelletier
Παραγωγοί: Jacques Kirsner, Jean-François Lepetit, Pierre Schoendoerffer
Ηθοποιοί: Donald Pleasence (Σίμπσον), Patrick Catalifo (Γιεγκού ντε Κερβενγκουέν), Jean-François Balmer (υπάλληλος της AFP), Ludmila Mikaël (Μπεατρίς Βεργκνές), Maxime Leroux (λοχαγός), Raoul Billerey (παπάς), Anh The (Ονγκ Κοπ)
Χώρα παραγωγής: Γαλλία
Έτος παραγωγής: 1992
Είδος: ιστορική, πολεμική
Γλώσσα: γαλλικά
Χρώμα: έγχρωμη
Διάρκεια: 140΄
Για περισσότερες πληροφορίες για τους συντελεστές και τα τεχνικά χαρακτηριστικά της ταινίας δείτε εδώ.
Μπορείτε να δείτε την ταινία εδώ (με αγγλικούς υπότιτλους)
Διαβάστε τις κριτικές ταινιών που έχουμε δημοσιεύσει
Διαβάστε το ρεπορτάζ για την ταινία
