DÎEN BÎEN PHÛ
ΤΑΙΝΙΕΣ
Η ΤΑΙΝΙΑ ΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΜΑΧΗ
Dîen Bîen Phû: γράφει ο Κώστας Πετρόπουλος
Table Of Content
Δεν είμαι αρκετά εξοικειωμένος με τον πόλεμο στην Ινδοκίνα ή με την ιστορία της γαλλικής κατοχής, υπάρχουν αρκετά κείμενα που μπορεί κανείς να συμβουλευτεί (μια αναφορά βρίσκεται εδώ), αλλά το θέμα με ενδιαφέρει. Νομίζω ότι η μελέτη του θέματος θα μας βοηθούσε να κατανοήσουμε πολύ καλύτερα τον πόλεμο στο Βιετνάμ.
Dîen Bîen Phû: Η ταινία
Ο Πιερ Σοεντορφέρ είναι ο κατεξοχήν σκηνοθέτης, για όσους ενδιαφέρονται για τον πόλεμο στην Ινδοκίνα, και πιάνει το θέμα από γαλλική σκοπιά. Έχω δει το «Dîen Bîen Phû» (1992) πριν από πολλά χρόνια και θυμάμαι ότι με είχε εντυπωσιάσει. Συνήθως θεωρείται μία από τις κορυφαίες πολεμικές ταινίες. Ωστόσο, οι κριτικοί φαίνεται να συμφωνούν ότι, όσο σπουδαίο κι αν είναι το «Dîen Bîen Phû», δεν πλησιάζει την εξαιρετικότητα μιας άλλης ταινίας του Σοεντορφέρ, δηλαδή της «317th Platoon-La 317ème section». Είναι μία από τις ελάχιστες ταινίες που έχουν βαθμολογία 5/5* στο εξαιρετικό βιβλίο του Gary Freitas «War Movies».
Ο Σοεντορφέρ είναι βετεράνος του πολέμου στην Ινδοκίνα. Υπηρέτησε ως κινηματογραφιστής του στρατού και ήταν αιχμάλωτος πολέμου κατά τη διάρκεια της μάχης του Dîen Bîen Phû. Μετά την απελευθέρωσή του, το 1954, έγραψε βιβλία και σκηνοθέτησε ταινίες. Ένα από τα μυθιστορήματά του ήταν το «317th Platoon» (μόνο στα γαλλικά), το οποίο αργότερα μετέφερε και στον κινηματογράφο.
Dîen Bîen Phû: Η αφήγηση
Το «317th Platoon» αφηγείται την ιστορία ενός λόχου που παγιδεύτηκε πίσω από τις εχθρικές γραμμές. Το 1954, ο πόλεμος στην Ινδοκίνα πλησιάζει στο τέλος του. Η Γαλλία έχει ηττηθεί από τους Βιετ Μινχ και μόλις έχει χάσει την αιματηρή μάχη του Dîen Bîen Phû. Οι γαλλικές δυνάμεις βρίσκονται σε πλήρη υποχώρηση. Ο κίνδυνος να κατακλυστούν είναι συνεχής. Ο 317ος λόχος, μια μονάδα Γάλλων στρατιωτών και Λαοτιανών συμμάχων, είναι μία από αυτές.
Τον λόχο διοικεί ο πολύ νεαρός, ιδεαλιστής και άπειρος ανθυπολοχαγός Τορρένς (Jacques Perrin) και ο υπαξιωματικός του, Βίλσντορφ (Bruno Cremer), πρώην στρατιώτης της γερμανικής Βέρμαχτ στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο Τορρένς έχει φτάσει στην Ινδοκίνα μόλις πριν από δύο εβδομάδες, ενώ ο Βίλσντορφ βρίσκεται εκεί εδώ και αρκετά χρόνια. Η επιβίωση του λόχου εξαρτάται από το αν θα καταφέρουν να διασχίσουν την εχθρική περιοχή, μέσα από την πυκνή ζούγκλα που τους χωρίζει από το επόμενο γαλλικό φυλάκιο.
Dîen Bîen Phû: Η εμπλοκή
Η ταινία έχει αμεσότητα που δεν συναντά κανείς συχνά. Ο θεατής βρίσκεται πολύ κοντά στους ανθρώπους της ιστορίας, σχεδόν νιώθει πως αποτελεί μέρος της. Οι κοκκώδεις ασπρόμαυρες εικόνες θυμίζουν πλάνα ντοκιμαντέρ και ο ήχος είναι εκπληκτικός. Ακούμε όλα τα ζώα της ζούγκλας να ουρλιάζουν και να στριγκλίζουν. Η ζούγκλα είναι ένα θορυβώδες μέρος, ιδιαίτερα τη νύχτα. Για τους στρατιώτες αυτό αποτελεί μια επιπλέον δυσκολία.
Οι Βιετ Μινχ κατακλύζουν το δάσος, ο θόρυβος είναι εκκωφαντικός, η βροχή των μουσώνων ασταμάτητη, η ζέστη και η υγρασία αφόρητες, υποφέρουν από στομαχικές κράμπες και διάρροια, δυσεντερία. Στα πρώτα κιόλας λεπτά, κάποιοι τραυματίζονται φρικτά και το να τους βλέπεις να υποφέρουν και να πεθαίνουν είναι βασανιστικό. Οι σκηνές θανάτου είναι άβολα ρεαλιστικές.
Η ταινία προσφέρει εξαιρετικές μελέτες χαρακτήρων. Οι άντρες που παρουσιάζονται, ιδιαίτερα ο Τορρένς και ο Βίλσντορφ, είναι σύνθετοι και καθηλωτικοί. Ενώ ο Τορρένς παίρνει κακές αποφάσεις επειδή είναι ευγενικός και συμπονετικός, ο Βίλσντορφ έχει γίνει κυνικός, αλλά οι υποθέσεις και οι προβλέψεις του αποδεικνύονται πάντα σωστές. Οι δύο απίθανοι σύντροφοι καταλήγουν τελικά να εκτιμούν ο ένας τον άλλον.
Dîen Bîen Phû: Ο τόπος
Μου άρεσε που αποκτούμε μια αίσθηση της χώρας και του εδάφους. Το βλέπουμε αυτό όταν σταματούν σε ένα χωριό για να ξεκουραστούν και να περιθάλψουν τους τραυματίες. Στα χωριά δίνουν όπιο στους τραυματίες. Ο Βίλσντορφ λέει στον Τορρένς πόσο αγαπά τη χώρα και πως ανυπομονεί να φύγει από τον στρατό και να εγκατασταθεί κάπου με μια καλή γυναίκα.
Υπάρχουν πολλές ήσυχες σκηνές στην ταινία, αλλά δεν είναι ποτέ βαρετή. Οι ηθοποιοί είναι εξαιρετικοί. Σε ορισμένα πλάνα τα πρόσωπά τους εκφράζουν περισσότερα απ’όσα θα μπορούσαν να πουν με λόγια. Βλέπουμε τη μοναξιά τους, την απόγνωση, τον φόβο, τον πόνο και την αγωνία. Όλα είναι εκεί και απολύτως απτά.
Ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι τραυματίες είναι ένα ακόμη εξαιρετικό παράδειγμα του ρεαλισμού της ταινίας. Δεν χορηγούν μορφίνη χωρίς πρώτα να αξιολογήσουν την κατάσταση του τραυματία. Ο τρόπος που τους φροντίζουν δείχνει βαθιά κατανόηση και ενσυναίσθηση.
Dîen Bîen Phû: Η μελέτη
Η μόνη άλλη ταινία που έχω δει μέχρι τώρα και προσφέρει έναν τόσο συναρπαστικό συνδυασμό μελέτης χαρακτήρων και σκηνών μάχης είναι το «When trumpets fade», μία από τις δέκα αγαπημένες μου πολεμικές ταινίες.
Είμαι βέβαιος για ένα πράγμα μετά την προβολή του «317th Platoon»: όποιος ενδιαφέρεται πραγματικά για πολεμικές ταινίες δεν μπορεί να αγνοήσει τις ταινίες του Πιερ Σοεντορφέρ. Το «317th Platoon – La 317ème section» αξίζει να βρίσκεται τουλάχιστον σε μια λίστα με τις 50 καλύτερες.
Βρήκα δύο πράγματα στο YouTube: το γαλλικό τρέιλερ και μια μεταγλωττισμένη εκδοχή, στα ισπανικά με αγγλικούς υπότιτλους, ολόκληρης της ταινίας. Είναι λίγο παράξενο για μένα, από γαλλική σκοπιά, να την ακούω στα ισπανικά, αλλά αν δεν είσαι φυσικός ομιλητής των γαλλικών ίσως να μη σε ενοχλήσει. Τουλάχιστον έχεις την ευκαιρία να τη δεις, έτσι δεν είναι;
DÎEN BÎEN PHÛ
Σκηνοθεσία: Pierre Schoendoerffer
Σενάριο: Pierre Schoendoerffer
Φωτογραφία: Bernard Lutic
Μοντάζ: Armand Psenny
Μουσική: Bernard Lutic
Ήχος: Murielle Damain, Ludovic Schoendoerffer
Κοστούμια: Olga Pelletier
Παραγωγοί: Jacques Kirsner, Jean-François Lepetit, Pierre Schoendoerffer
Ηθοποιοί: Donald Pleasence (Σίμπσον), Patrick Catalifo (Γιεγκού ντε Κερβενγκουέν), Jean-François Balmer (υπάλληλος της AFP), Ludmila Mikaël (Μπεατρίς Βεργκνές), Maxime Leroux (λοχαγός), Raoul Billerey (παπάς), Anh The (Ονγκ Κοπ)
Χώρα παραγωγής: Γαλλία
Έτος παραγωγής: 1992
Είδος: ιστορική, πολεμική
Γλώσσα: γαλλικά
Χρώμα: έγχρωμη
Διάρκεια: 140΄
Για περισσότερα στοιχεία για τους συντελεστές και τα τεχνικά χαρακτηριστικά της ταινίας δείτε εδώ.
Την ταινία μπορείτε να την δείτε εδώ (με αγγλικούς υπότιτλους)
