Η ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ
ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΩΝ
CITY OF LIFE AND DEATH
Η πόλη της ζωής και του θανάτου: γράφει ο Γιάννης Φραγκούλης
Table Of Content
1937. Η Ιαπωνία έχει κηρύξει τον πόλεμο στην Κίνα. Βλέπουμε τη μάχη των Ιαπώνων εναντίον των Κινέζων, πως αυτοί νικούν κατά κράτος, αλλά και την αντίσταση των κινέζικων δυνάμεων που τελικά χάνουν και παραδίδονται. Ακολουθεί η θηριωδία των Ιαπώνων που είναι σύμμαχοι με τους Γερμανούς στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η μάχη είναι πλέον της ζωής εναντίον του θανάτου, της αξιοπρέπειας εναντίον του εξευτελισμού.
Η πόλη της ζωής και του θανάτου: Η αφήγηση
Ο σκηνοθέτης φροντίζει να περιγράψει με πολύ απλό τρόπο τις μάχες. Η ταινία ξεκινά ως μια τυπικά πολεμική αφήγηση, έτσι ώστε να οριστεί το αφηγηματικό περιβάλλον όπου θα υπάρξουν και θα αναπτυχθούν οι χαρακτήρες που θα συμμετάσχουν σε ένα θείο δράμα, το οποίο θα είναι μια σκληρή δοκιμασία της ζωής και της αξιοπρέπειας του ανθρώπου. Στο κέντρο του ενδιαφέροντος, πολύ γρήγορα, μπαίνει η ανθρώπινη ψυχή η οποία θα βρεθεί σε ένα σταυροδρόμι: θα ακολουθήσει τον δρόμο της απαξίωσης ή της συμπόνιας;
Βλέπουμε την σκληράδα στο πρόσωπο και στις κινήσεις των Ιαπώνων στρατιωτών. Ο θεατής παρατηρεί τις κινήσεις που δηλώνουν σιγουριά για ότι κάνουν και ευχαρίστηση να σκοτώνουν γρήγορα τους άντρες του εχθρικού στρατού. Γρήγορα όμως καταλαβαίνουμε ότι αυτό που φαίνεται είναι ο άνθρωπος που προσπαθεί και τα καταφέρνει να επιβιώσει σε μία μάχη που, σε κάθε δευτερόλεπτο, μπορεί να σκοτωθεί. Οι Κινέζοι που αντιστέκονται και σκοτώνουν κάποιους Ιάπωνες, ακόμα και όταν ο ιαπωνικός στρατός έχει επικρατήσει, μας δείχνουν ακριβώς το πόσο εύθραυστη είναι αυτή η εικόνα του κυρίαρχου στρατιώτη.
Η πόλη της ζωής και του θανάτου: Ο εχθρός
Τα πάθη πλέον μετατοπίζονται στον άμαχο πληθυσμό. Στην αρχή οι στρατιώτες είναι ανακατεμένοι με τους άμαχους. Ο εχθρός είναι πλέον και οι άμαχοι. Ο αγώνας για την επιβίωση των Ιαπώνων γίνεται λύσσα και μένος για εκδίκηση. Πλέον έχουν τυφλωθεί. Ο στρατιώτης και ο άμαχος είναι το ίδιο για αυτούς. Ο άοπλος στρατιώτης θα πρέπει να εξοντωθεί οπωσδήποτε. Οι άμαχοι είναι το θήραμα που εύκολα, πλέον, μπορούν να εξοντώσουν. Αυτούς θα ταπεινώσουν, είτε με τη βία στους άντρες είτε με τη σεξουαλική βία στις γυναίκες.
Είναι όλοι το ίδιο; Η απάντηση είναι αρνητική. Ο Γερμανός παρατηρητής πολύ γρήγορα γίνεται φίλος με τους Κινέζους γιατί σε αυτούς βλέπει την ψυχή του ανθρώπου που δοκιμάζεται. Κρίνεται ότι είναι ακατάλληλος ως σύμβουλος πολέμου και θα πρέπει να επιστρέψει στη Γερμανία. Κάποιοι Ιάπωνες φαίνεται ότι δεν επικροτούν τον τρόπο επιβολής που ο φασισμός έχει σκεφτεί. Ο σκηνοθέτης το δείχνει στις κινήσεις τους και ιδίως στο πρόσωπό τους. Υπάρχει αυτή η αντίθεση του ψυχρού διοικητή με τον λοχία που διστάζει.
Η πόλη της ζωής και του θανάτου: Ο στρατός
Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι έχουμε να κάνουμε με τον αυτοκρατορικό στρατό. Ο αυτοκράτορας είναι ο θεός. Ο στρατιώτης δεν μπορεί να μην υπακούσει στις εντολές του. Αν πάμε λίγο πίσω, στην ιαπωνική ιστορία, θα δούμε αυτό το «πρέπει» και τη μάχη καλού εναντίον του κακού, στον ψυχικό κόσμο του ανθρώπου, σε ένα σαμουράι. Αυτό μας το υπενθυμίζει το σπαθί που έχει ένας στρατιώτης, άχρηστο για αυτή τη μάχη, δυνατό σύμβολο, όμως, που θα μας εισάγει σε αυτή την αντίθεση που μας οδηγεί σε ένα αδιέξοδο: θα δεχτούμε τον ατιμασμό του ανθρώπου ή όχι; Και κυρίως: πως ένας ευγενής -αλλά αναγκαστικά πειθήνιος- θα αντιδράσει; Μήπως όπως ένας σαμουράι;
Η ψυχική υπεροχή θα φανεί πρώτα σε μια Κινέζα που φυλάει έναν πολιτιστικό θησαυρό. Θα προσπαθήσει να βοηθήσει τους συμπατριώτες της και για αυτό θα θεωρηθεί ύποπτη, θα εκτελεστεί. Ένας άλλος Κινέζος θα συνεργαστεί με τους ναζί εισβολείς, για λόγους επιβίωσης, γρήγορα θα το μετανιώσει όταν βιώσει τη φρίκη, δίπλα του, δεν θα ακολουθήσει τον Γερμανό, με τον οποίο συνεργάζεται, θα επιστρέψει για να βρει την αδελφή του, θα συλληφθεί και θα εκτελεστεί. Ο Ιάπωνας ακολουθεί τον στρατιώτη που πάει για εκτέλεση δύο Κινέζους, τους απελευθερώνει, δέχεται τον σεβασμό του συμπολεμιστή του και αυτοκτονεί.
Η πόλη της ζωής και του θανάτου: Η ηθική κρίση
Ο φακός εστιάζει στη φύση. Αυτή είναι το μόνο στοιχείο που μπορεί να μας δώσει κάποια ελπίδα. Η ηρεμία και η ομορφιά της φύσης είναι μια εικόνα των ίδιων στοιχείων που θα έπρεπε να υπάρχουν στην ανθρώπινη ψυχή. Ο πατέρας και ο γιος, που έχουν απελευθερωθεί, είναι πλέον μόνοι τους στη φύση, χαίροντα τη ζωή και είναι τα μόνα χαμόγελα που βλέπουμε στην ταινία. Η χαρά της επιβίωσης και της νίκης της ζωής εναντίον του θανάτου. Αυτό το απλό και προφανές συναίσθημα γίνεται πλέον ένα πολιτικό μήνυμα: η ελευθερία και η ειρήνη έναντι του φασισμού. Με αυτό το ελπιδοφόρο μήνυμα τελειώνει η ταινία και μας συγκινεί αβίαστα και αφάνταστα.
Εξαιρετικές οι ερμηνείες των ηθοποιών, μας δίνουν τη ζωντανή εικόνα των συναισθημάτων, βλέπουμε τη μεταλλαγή τους γρήγορα, μας οδηγούν στο αφηγηματικό τοπίο που αλλάζει. Το μοντάζ, με αποτελεσματικό τρόπο, αλλάζει τη ροή της αφήγησης, δημιουργεί ρυθμό όταν θα πρέπει να αρθρωθεί ο λόγος για να μεταβούμε σε άλλο αφηγηματικό πεδίο. Η μουσική σε πολύ λίγες σκηνές επιβάλλει τον ρυθμό της, μόνο όταν θέλει να μας υπενθυμίσει το έπος. Τα κοστούμια, τέλος, μας δείχνουν τον ρεαλισμό που τον έχουμε ανάγκη για να δούμε το πραγματολογικό και να ορίσουμε τις ψυχικές ανατροπές.
Η ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ
(CITY OF LIFE AND DEATH
NANJING! NANJING!)
Σκηνοθεσία: Chuan Lu
Σενάριο: Chuan Lu
Φωτογραφία: Yu Cao
Μοντάζ: Yun Teng
Μουσική: Tong Liu
Ήχος: Qizhen Lai
Κοστούμια: Rong Wang
Οπτικά εφέ: Erkan Cerit, Don Ma
Παραγωγοί: John Chong, Sanping Han, Hong Qin, Andy Zhang, Li Zhou
Ηθοποιοί: Ye Liu (Λου Γιάνχιονγκ), Yuanyuan Gao (Γιανγκ), Wei Fan (Κος Τανγκ), Lan Qin (Κα Τανγκ), Hideo Nakaizumi (Μασάο Καντόκαβα), Ryu Kohata (Οσάμου Ιντα), Yiyan Jiang (Γιανγκ Χανγκ Γιουν/Χιάο Γιανγκ), Di Yao (Ζου Χιαομέι/Μέι)
Χώρα παραγωγής: Κίνα, Χονγκ Κονγκ, Αγγλία
Έτος παραγωγής: 2009
Είδος: ψυχολογικό και πολεμικό δράμα
Γλώσσα: μανδαρινά, αγγλικά, ιαπωνικά, γερμανικά
Χρώμα: ασπρόμαυρη
Διάρκεια: 132΄
Εταιρεία διανομής: New Star
Ημερομηνία εξόδου στις αίθουσες: 14/5/2026
Για περισσότερες πληροφορίες για τους συντελεστές και τα τεχνικά χαρακτηριστικά της ταινίας δείτε εδώ.
Διαβάστε τις κριτικές ταινιών που έχουμε δημοσιεύσει
Διαβάστε τις κριτικές των μελών της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου
