ΔΥΟ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΙΣ

Φεβ 08, 2026 Κινηματογράφος 0

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΩΝ

TWO PROSECUTORS

Δύο εισαγγελείς: γράφει ο Γιάννης Φραγκούλης

Χιλιάδες επιστολές κρατουμένων, που κατηγορήθηκαν άδικα από την κυβέρνηση, καίγονται σε ένα κελί φυλακής. Σχεδόν από θαύμα, μία από αυτές φτάνει στον προορισμό της: στο γραφείο του νεοδιορισμένου τοπικού εισαγγελέα, Αλεξάντερ Κορνιέφ. Ο Κορνιέφ κάνει τα πάντα για να συναντήσει τον κρατούμενο -θύμα πρακτόρων της μυστικής αστυνομίας, της NKVD. Αφοσιωμένος μπολσεβίκος με ακεραιότητα, ο νεαρός εισαγγελέας υποψιάζεται ότι κάτι δεν πάει καλά. Η αναζήτησή του για δικαιοσύνη θα τον οδηγήσει μέχρι το γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα στη Μόσχα. Η ταινία «Δύο εισαγγελείς» διαδραματίζεται στην εποχή των μεγάλων σταλινικών εκκαθαρίσεων και παρακολουθεί την κατάδυση ενός ανθρώπου στους διαδρόμους ενός απολυταρχικού καθεστώτος που δεν τολμά κανείς να το καταγγείλει.

Δύο εισαγγελείς: Το ιστορικό θέμα

Το θέμα της ταινίας έχει απασχολήσει τους ιστορικούς και τα θύματα της σταλινικής θηριωδίας. Αυτά δεν είναι λίγα. Εμείς ξέρουμε κάποια από αυτά, όπως ανθρώπους του κινηματογράφου, της λογοτεχνίας και των εικαστικών τεχνών. Αρκεί κανείς να διαβάσει το «Μαρτυρολόγιο», του Αντρέι Ταρκόφσκι, να διαβάσει τη βιογραφία του Σεργκέι Παρατζάνωφ, αυτές των Όταρ Ιοσελιάνι, Σεργκέι Αϊζενστάιν, να μελετήσει τη ζωή και το έργο του Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι, ειδικά τους λόγους που αυτοκτόνησε, να μελετήσει το ξεκλήρισμα της ηγεσίας της Ρωσικής Πρωτοπορίας, η οποία προλείανε το έδαφος για την Οκτωβριανή Επανάσταση, έτσι θα πάρει ένα μικρό δείγμα από όσα έγιναν εκείνη την περίοδο, πράγματα που δεν τιμούν τον κομμουνισμό και τον σοσιαλισμό. Και για να κλείσουμε το θέμα: ο Αντρέας Παπανδρέου, στο βιβλίο του «Πατερναλιστικός καπιταλισμός», εκδ. Καρανάσης, 1974, αναφέρει ότι «θα πρέπει να συζητήσουμε πολύ αν ο λενινισμός περιέχει τον μαρξισμό», ενώ καταδίκαζε τον σταλινισμό θεωρώντας ότι δημιούργησε μια κομματική ελίτ, κάτι σα μια άλλη άρχουσα τάξη. Με άλλα λόγια, ο σκηνοθέτης παραβίασε ανοικτές πόρτες.

Έχοντας λύσει το ιστορικό θέμα μπορούμε να μελετήσουμε το κινηματογραφικό κείμενο και την αισθητική του. Κατά τη γνώμη μου υπάρχουν τρία σοβαρά θέματα που θα τραβήξουν την προσοχή μας, στην ανάλυση που θα κάνουμε.

Δύο εισαγγελείς: Οι χαρακτήρες

Το πρώτο είναι η καταγραφή των γεγονότων. Βλέπουμε ότι σε όλη την ταινία γίνεται μια αναφορά στα θύματα του σταλινισμού, όμως αυτός ο τρόπος είναι παρόμοιος με αυτόν ενός ντοκιμαντέρ. Είναι αυτό που λέμε γραμμική αφήγηση, χωρίς εξάρσεις και ανατροπές. Αναφέρονται τα γεγονότα όπως έγιναν, σύμφωνα με τον σκηνοθέτη και τον συνσεναριογράφο του. Δεν υπάρχει μια δραματοποίηση όπως βλέπουμε πλέον στα περισσότερα ντοκιμαντέρ, που χαρακτηρίζονται ως μεικτά είδη. Ο θεατής βλέπει ένα θέαμα που τον κάνει και βαριέται. Γιατί όμως; Υπάρχει και άλλος λόγος; Αυτό θα είναι το δεύτερο θέμα.

Φτάνουμε στους χαρακτήρες. Έχουμε αναφέρει τον προβληματισμό μας στην ανάπτυξη των χαρακτήρων στην κριτική για την ταινία «Καποδίστριας» (διαβάστε εδώ την άποψή μας), του Γιάννη Σμαραγδή, και έχουμε αναλύσει τον τρόπο που η Στρατούλα Θεοδωράτου αναπτύσσει τους χαρακτήρες της στην «Πανίδα» (διαβάστε εδώ την άποψή μας). Σε αυτή την ταινία έχουμε κάτι ανάλογο με τον «Καποδίστρια». Ο κεντρικός χαρακτήρας, ο εισαγγελέας Κορνιέφ, δεν έχει καμία μεταβολή, ανεξάρτητα με όσα γίνονται και αυτά είναι συνταρακτικά. Ως εισαγγελέας θα πρέπει να είναι μετρημένος, ως άνθρωπος, όμως, δεν θα έπρεπε να δείξει ένα σκίρτημα, έστω όταν ήταν μόνος του; Εκτός των άλλων, στην ταινία φαίνεται ότι δεν ενδιαφέρεται και πολύ για τα δεινά των προλετάριων, αν και, στο σενάριο, νοιάζεται ως «γνήσιος μπολσεβίκος». Παρόλα αυτά βλέπουμε ότι ο σκηνοθέτης έχει την πρόθεση να πάει σε ένα καφκικό αφηγηματικό τοπίο, μια πράξη που δεν ολοκληρώνεται. Οι άλλοι χαρακτήρες ακολουθούν τη ίδια ανάπτυξη. Η ταινία δεν έχει αυτές τις μικρές ανατροπές που θα οδηγήσουν τον θεατή σε ένα άλλο ιδεολογικό πεδίο.

Δύο εισαγγελείς: άσφαιρη

Το τρίτο θέμα είναι η σύνδεση με το παρόν. Αν ο σκηνοθέτης και οι σεναριογράφοι έκαναν την ταινία για να επιτεθούν στον Βλαντιμίρ Πούτιν τότε θα πρέπει να τους πούμε ότι η σημερινή ηγεσία της Ρωσίας δεν έχει καμία σχέση με αυτή της Ε.Σ.Σ.Δ., ακόμα και με τον Γκορμπατσόφ. Άρα τα πυρά δεν μπορούν να βρουν τον στόχο τους, αν ήταν όντως αυτός, γιατί αυτός είναι άλλος.

Υπήρξαν πολλές ταινίες που έκριναν το σοβιετικό καθεστώς. Ας αναφέρουμε τον «Άνθρωπο από μάρμαρο», του Αντρέι Βάιντα, το «Χωρίς αναισθητικό», του ίδιου σκηνοθέτη, τις «Ζωές των άλλων», του Φλόριαν Χένκελ φον Ντόνερσμαρκ, το «Ιβάν ο τρομερός», του Σεργκέι Αϊζενστάιν, τον «Θρύλο του κάστρου του Σουράμ» και «Ασίμπ Κερίμπ», του Σεργκέι Παρατζάνωφ, για να παραθέσουμε μερικές. Αυτή η ταινία, μπροστά σε αυτές, είναι πολύ μικρής αξίας. Αν κάποιοι λάτρεις του σταλινισμού θορυβήθηκαν, ας σκεφτούν ότι τα πυρά της ταινίας ήταν άσφαιρα, ότι η κριτική της ήταν άτολμη και χαρακτηρίζεται από μανιχαϊσμό. Και μετά ας ηρεμήσουν. Πολύ κακό για το τίποτε. Εμείς θα μείνουμε σε αυτές τις αριστουργηματικές ταινίες που αναφέραμε -και σε άλλες- για να έχουμε μια κριτική -και όχι πολεμική- στον σταλινισμό.

ΔΥΟ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΙΣ

(TWO PROSECUTORS)

Σκηνοθεσία: Sergey Loznitsa

Σενάριο: Georgy Demidov, Sergey Loznitsa

Φωτογραφία: Oleg Mutu

Μοντάζ: Danielius Kokanauskis

Μουσική: Christiaan Verbeek

Ήχος: Taco Drijfhout, Vladimir Golovnitskiy, Jaap Sijben

Καλλιτεχνική διεύθυνση: Karlis Kelle

Κοστούμια: Dorota Roqueplo

Παραγωγοί: Maria Baker-Choustova, Regina Bouchehri, Kevin Chneiweiss, Gunnar Dedio, Viola Fügen, Alise Gelze, Uljana Kim, Sergey Loznitsa, Vlad Radulescu, Birgit Rasch, Cécile Tollu-Polonowski, Michael Weber

Χώρα παραγωγής: Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Λευκορωσία, Ρουμανία, Λιθουανία, Ουκρανία

Έτος παραγωγής: 2025

Γλώσσα: ρωσικά, ουκρανικά, αγγλικά

Χρώμα: έγχρωμη

Είδος: τραγωδία, βιογραφία

Εταιρεία διανομής: Filmtrade

Διάρκεια: 118΄

Ημερομηνία εξόδου στις αίθουσες: 5/2/2026

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τους συντελεστές και τα τεχνικά χαρακτηριστικά της ταινίας δείτε εδώ.

Δείτε που και πότε παίζονται οι ταινίες στη Θεσσαλονίκη

Διαβάστε τις κριτικές ταινιών που έχουμε δημοσιεύσει

Κάρλα