ΛΑΜΠΕΡΑ ΠΑΡΑΣΙΤΑ

Ιαν 03, 2026 Θέατρο 0

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΘΕΑΤΡΟΥ

Η ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΟΨΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Λαμπερά παράσιτα: γράφει ο Γιάννης Φραγκούλης

Στην Κατερίνα

Η Τζιλ και ο Όλλυ ζουν σε ένα άθλιο διαμέρισμα σε μια υποβαθμισμένη εργατική περιοχή, περιμένοντας το πρώτο τους παιδί. Ξαφνικά, εισβάλει στη ζωή τους η μυστηριώδης Miss D, μια μεφιστοφελική πολύχρωμη φιγούρα που κάνει στο ζευγάρι μια απίστευτη προσφορά: το σπίτι των ονείρων τους, μια μονοκατοικία με «προοπτικές» σε μια εγκαταλελειμμένη, ακατοίκητη περιοχή. Το μόνο που τους ζητά είναι να το ανακαινίσουν, ενθαρρύνοντας και άλλους να μετακομίσουν εκεί, συμβάλλοντας έτσι στη μετατροπή της περιοχής σε «επενδυτικό hotspot». Για το καλό του παιδιού τους, η Τζιλ και ο Όλλυ δέχονται. Για την ανακαίνιση του σπιτιού, όμως, πρέπει να κάνουν κάποιες… ιδιαίτερες «θυσίες» που δεν συζητιούνται στο φως της μέρας. Μια παράσταση που, μέσα από μπόλικο μαύρο χιούμορ, θέτει καίρια, για την εποχή μας, ερωτήματα: Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα; Οι ανάγκες μας είναι σημαντικότερες από τις ζωές των άλλων; Έχουν θέση τα «παράσιτα» στη νέα, λαμπερή πραγματικότητα που υπόσχεται ο εξευγενισμός των γειτονιών μας;

Λαμπερά παράσιτα: Η αφήγηση

Η αφήγηση του Philip Ridley αρχίζει με ένα παράδοξο. Μια απίστευτη προσφορά που είναι δύσκολο να καταλάβεις που υπάρχει η παγίδα. Ο Όλλυ κάτι καταλαβαίνει, αλλά η Τζιλ τον πείθει και υπογράφουν. Η Miss D θέλει τη συναίνεση και των δύο. Μετακομίζουν στο καινούργιο τους σπίτι, το οποίο θα πρέπει να φτιάξουν, να κάνουν ανακαίνιση. Η περιοχή όμως δεν είναι ακατοίκητη. Λίγο πιο πέρα μένουν κάποιοι άνθρωποι σε παραγκουπόλεις. Ένας από αυτούς μπαίνει στο σπίτι, ο Όλλυ παλεύει μαζί του και -από άμυνα- τον σκοτώνει. Ξαφνικά ένα λαμπερό φως εμφανίζεται, το πτώμα εξαφανίζεται και το μέρος αυτό είναι πλέον ανακαινισμένο όπως ακριβώς θέλουν.

Ο Όλλυ είναι αυτός που έχει τύψεις. Η Τζιλ δέχεται αυτή την πραγματικότητα και τον πείθει να κάνει το ίδιο και με άλλους αστέγους, τους οποίους ονομάζουν «ανακαινιστές». Έτσι φτιάχνουν το σπίτι τους όπως ακριβώς θέλουν. Πάντα η λογική είναι ότι το κάνουν για το καλό του παιδιού τους. Όλα αυτά θα σταματήσουν απότομα όταν οι ιδιοκτήτες των σπιτιών που έχτισαν, παρασυρμένοι από το ζευγάρι, θα τους κατηγορήσουν για την φιλανθρωπία τους και θα τους πουν ότι θα βάλουν κάμερες παρακολούθησης. Τότε η μυστηριώδης Miss D θα τους προτείνει να μετακομίσουν σε άλλη περιοχή, μόνο που αυτή τη φορά το τίμημα θα είναι διπλό!

Λαμπερά παράσιτα: Οι αναγωγές

Δύο είναι τα κεντρικά σημεία της αφήγησης: Η Miss D και το νεαρό ζευγάρι. Προσέχοντας λίγο τον αφηγηματικό λόγο καταλαβαίνουμε ότι η Miss D είναι η  ενσάρκωση του διαβόλου και το ζευγάρι είναι οι πρωτόπλαστοι της Καινής Διαθήκης. Έχουμε, λοιπόν, μια αφήγηση που μοιάζει με τον «Φάουστ» και με την ελληνική εκδοχή του «Αλλοίμονο στους νέους», θεατρική επιτυχία, πρώτα, και, μετά, κινηματογραφική με τον Δημήτρη Χορν στον κεντρικό ρόλο και τον Αλέκο Σακελλάριο στη σκηνοθεσία. Αυτό το κείμενο προχωρά αυτή την αφήγηση: δεν είναι όνειρο, δείχνει την παράνοια της κοινωνίας με τραγικό τρόπο, όπως θα δούμε.

Ο δαίμων, η Miss D, παίρνει εδώ τη χριστιανική εκδοχή του ονόματος, του άρχοντα του κακού και όχι την αρχαιοελληνική, του γνώστη της αλήθειας, όπως θέλει η ετυμολογία της λέξης. Είναι αυτός ο χαρακτήρας που θα ορίσει την αφήγηση. Δεν ξέρω αν στο πρωτότυπο κείμενο υπήρχε ο χαρακτήρας του μιούζικαλ, η Γλυκερία Καλαϊτζή βάζει το μουσικό στοιχείο ελαφρύνοντας λίγο την αφήγηση και δίνοντας ρυθμό τέτοιο που είναι εύκολο να καταλάβει ο θεατής τι γίνεται χωρίς η παράσταση να γίνει βαρετή. Αντίθετα ο ρυθμός της είναι εξαιρετικός, δύσκολα κάποιος καταλαβαίνει ότι έχει παρακολουθήσει μια παράσταση περίπου 2 ωρών.

Λαμπερά παράσιτα: Η παράβαση

Η Τζιλ είναι η Εύα που κρατά τον παραβατικό της ρόλο που θέλει να της δώσει το αφήγημα της Καινής Διαθήκης. Άρα η παράσταση δεν λειτουργεί στοχοποιώντας τη γυναίκα, αλλά ακολουθώντας την πεπατημένη. Ο Όλλυ είναι ο Αδάμ που είναι αφελής και άγεται και φέρεται από τη γυναίκα του. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι οι σύγχρονοι πρωτόπλαστοι δεν τιμωρούνται, όπως έγινε με τον Αδάμ και την Εύα. Αντίθετα παρακινούνται να ξανακάνουν το ίδιο, να συνεχίσουν αυτό τον δρόμο. Η σκηνή με μια άστεγο που θυσιάζεται για να δώσει χαρά είναι αυτή που με ρεαλιστικούς όρους ορίζει το παράλογο, όμως είναι πολύ μικρή αφηγηματικά για να δείξει τον παραλογισμό σε όλο του το μεγαλείο και δεν λειτουργεί προς αυτή την κατεύθυνση, άρα είναι παράταιρη.

Ας μείνουμε σε αυτό το στοιχείο της ατιμωρησίας. Στη θεολογική αφήγηση το καλό νικά και οι παραβάτες εξορίζονται από τον Παράδεισο για να βαδίσουν δύσκολα και επώδυνα τον δρόμο της ζωής τους. Εδώ τους περιμένει μια εύκολη και χλιδάτη ζωή. Δεν γίνεται η κάθαρση, όπως τη βλέπουμε στον πίνακα του Ιερώνυμου Μπος, «Η Δευτέρα παρουσία», όπου οι αμαρτωλοί αλέθονται και το υγρό που βγαίνει καθαίρει τους ανθρώπους. Αυτό δε γίνεται γιατί η κόλαση είναι εδώ. Ο παραλογισμός της υπερκατανάλωσης, του εύκολου πλουτισμού και της άνετης ζωής που επιτυγχάνεται χωρίς ο άνθρωπος να κοπιάσει, με «μαγικό» τρόπο, αυτό που προτείνει ο ιμπεριαλισμός, είναι το παράλογο. Η αφήγηση υπονοεί ότι αυτό δεν επιτυγχάνεται με θεμιτά  μέσα και έχει δίκιο.

Λαμπερά παράσιτα: Ο άλλος

Στην παράσταση βλέπουμε ξεκάθαρα τα «κλειδιά» για να καταλάβουμε τις αναγωγές. Παρατηρούμε του άλλους και τον Άλλον. Οι πρώτοι είναι οι αθέατοι συμπολίτες μας που ζουν στο περιθώριο της κοινωνίας, τους βλέπουμε ως αποκλεισμένους και επικίνδυνους, δε δεχόμαστε να τους δούμε ως ανθρώπους που χρήζουν βοήθειας. Ο Άλλος είναι ο εαυτός μας που έχουμε εμείς κατασκευάσει μέσα από ψυχικές καταστάσεις και που, η συνομιλία του με την ταυτότητά μας, το ID, μας οδηγεί στη νεύρωση, την υστερία και, τελικά, στην ψύχωση, σύμφωνα με τον Ζακ Λακάν.

Αυτή η διαδρομή από την ψυχική ηρεμία στην ψύχωση και, τελικά, στην παράνοια, είναι έκδηλη σε όλη την παράσταση. Δεν υπάρχουν ανατροπές, όμως η σκηνική αφήγηση γυρίζει αριστουργηματικά, δημιουργεί άλλες παραστάσεις, λειτουργώντας όπως οι ανατροπές, δομεί τον ρυθμό που χρειάζεται ο λόγος για να αρθρωθεί με τον πιο καλό τρόπο. Μας δείχνει την παράνοια στη σύγχρονη κοινωνία που γίνεται η κραταιά λογική που δεν μπορεί πλέον να ανατραπεί, αλλά είναι αναγκαίο να συνεχιστεί. Οι γείτονες δέχονται αυτόν τον τρόπο ζωής με ευχαρίστηση. Τα παιδιά του ζευγαριού γίνονται συνεργοί τους, μάλιστα ο διπλασιασμός του αριθμού των παιδιών είναι παρόμοιος με τον διπλασιασμό του τιμήματος. Ακόμη, τα δίδυμα έρχονται και δημιουργείται η εντύπωση ότι είναι ο σπόρος του δαίμονα που τα γέννησε.

Λαμπερά παράσιτα: Τα χαρακτηριστικά

«Σε τι κόσμο μπαμπά με έχεις φέρει να ζήσω;». Αυτή η απελπιστική ερώτηση δεν μπαίνει στο στόμα των δύο πρωταγωνιστών. Ο παραλογισμός έχει γίνει λογική. Η ζωή τους είναι ένα διάβα στην παράβαση και την ανηθικότητα που μόνο μια φορά τη βλέπουν όταν η Τζιλ έχει εφιάλτες, κατόπιν και ο Όλλυ, αλλά γρήγορα το εκλογικεύουν. Το πολύ καλό εύρημα της χρήσης του βίντεο που προβάλλεται στην απεικόνιση του σπιτιού ορίζει τον εξωαφηγηματικό με τον ενδοαφηγηματικό χώρο, κάνοντας τις εναλλαγές, βάζει τον ένα μέσα στον άλλο, δημιουργώντας τον ρυθμό, κάτι που είχαμε δει και σε παραστάσεις του Γιάννη Κακλέα. Το σπίτι μεταμορφώνεται και φωτίζεται το ανακαινισμένο μέρος με τρόπο που φαίνεται μαγικός μέχρι να εξηγηθεί.

Οι ηθοποιοί παίζουν πολύ καλά. Δεν είχαν τρακ, το σώμα και η έκφρασή τους αλλάζουν την αφήγηση, ο τόνος της ομιλίας τους βοηθά να προσδιορίσουμε την αλλαγή της ροής του αφηγηματικού λόγου. Οι γείτονες που τους εννοούμε μας βάζουν στο φαντασιακό, τονίζουν τον παραλογισμό με δημιουργικό τρόπο. Ο χώρος μεταμορφώνεται με γρήγορες κινήσεις και με τον φωτισμό που ορίζει τον νέο αφηγηματικό χώρο. Το μικρόφωνο τονίζει τον λόγο. Η μουσική εντείνει τον ρυθμό όταν ακριβώς χρειάζεται. Η μετάφραση είναι πολύ καλή και η σκηνοθεσία -υπεύθυνη και για τα δύο η Γλυκερία Καλαϊτζή- μας δίνει αυτή την εξαιρετική παράσταση που είναι η συνέχεια του «Φάουστ», στέκεται στο ίδιο βάθρο με το πρωτότυπο έργο. Τα σκηνικά και τα κοστούμια είναι ρεαλιστικά, είναι η στάθμη που μας κάνει να δούμε το παράλογο ως τέτοιο και να διακρίνουμε την απόστασή του από το λογικό.

ΛΑΜΠΕΡΑ ΠΑΡΑΣΙΤΑ

Κείμενο: Philip Ridley

Μετάφραση: Γλυκερία Καλαϊτζή

Σκηνοθεσία: Γλυκερία Καλαϊτζή

Μουσική: Κώστας Βόμβολος

Στίχοι: Γιώργος Φράγκογλου

Σκηνικά: Ευαγγελία Κιρκινέ

Κοστούμια: Μαρία Καραδελόγλου

Κίνηση: Ιωάννα Μήτσικα

Φωτισμοί: Σωτήρης Ρουμελιώτης

Βοηθοί σκηνοθέτες: Λέανδρος Αραβιάδης, Γιώτα Χαραλαμπίδου

Βοηθός σκηνογράφος: Έλλη Ναλμπάντη

Τεχνική υποστήριξη: Γιώργος Σημαιοφορίδης, Λέανδρος Αραβιάδης

Οπτική επικοινωνία: Παναγιώτης Γιωργάκας

Φωτογραφίες: Λευτέρης Τσινάρης

Trailer: Παναγιώτης Κουντουράς

Υπεύθυνη επικοινωνίας/προβολής: Λία Κεσοπούλου

Παραγωγή: Θέατρο Τ

Ηθοποιοί (με αλφαβητική σειρά): Σοφία Βούλγαρη, Βικτώρια Σισκοπούλου, Γρηγόρης Φρέσκος

Θέατρο: Θέατρο Τ (Φλέμινγκ 16, Θεσσαλονίκη)

Πρεμιέρα: 25/12/2025

Διάρκεια: 100΄

Εισιτήρια: Early-bird: 10 ευρώ έως 19 Δεκεμβρίου, κανονικό: 16 ευρώ, φοιτητών, ανέργων, ΑμεΑ και άνω των 65: 13 ευρώ, γενική είσοδος κάθε Τρίτη: 12 ευρώ, δωρεάν ατέλειες κάθε Δευτέρα από 7/1/2026.

Η παράσταση «Λαμπερά παράσιτα» πραγματοποιείται με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού.

Διαβάστε τις κριτικές θεάτρου που έχουμε δημοσιεύσει

Η ανθρώπινη φωνή

Άμλετ

Το βιβλίο της ανησυχίας ημερολόγιο αποχαιρετισμού

• Κριτικές θεάτρου