ΚΑΠΟΤΕ ΣΤΗ ΓΑΖΑ

Φεβ 09, 2026 Κινηματογράφος 0

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΩΝ

ONCE UPON A TIME IN GAZA

Κάποτε στη Γάζα: γράφει ο Γιάννης Φραγκούλης

Ένας ιδιοκτήτης εστιατορίου φαλάφελ κάνει και άλλες δουλειές. Αυτές είναι παράνομες: πουλάει βαριά χάπια που τα αγοράζουν όσοι θέλουν να πάρουν ναρκωτικά. Είναι στο στόχαστρο της αστυνομίας. Ο αξιωματικός της δίωξης ναρκωτικών τον συλλαμβάνει, αλλά τον αφήνει με την προϋπόθεση να καρφώσει άτομα του κυκλώματος. Αυτός δεν δέχεται και τελικά τον σκοτώνουν. Ο βοηθός του θα δουλέψει σε μία ταινία που θα είναι η πρώτη ταινία δράσης στη Γάζα, με θέμα έναν Παλαιστίνιο ήρωα. Θα πάρει εκδίκηση, μέχρι να έρθει η σειρά του.

Κάποτε στη Γάζα: Οι ταινίες

Η παραγωγή είναι του 2025. Τα γυρίσματα έγιναν στην Ιορδανία. Οι σκηνοθέτες, οι αδελφοί Arab και Tarzan Nasser, ένα ακόμα οικογενειακό σκηνοθετικό δίδυμο, που κάνει καλή δουλειά, δεν είναι η πρώτη φορά που εμφανίζεται στη φιλμογραφία. Από το «Condom lead» (2013), ταινία μικρού μήκους έχουν κάνει έξι ταινίες, εκ των οποίων οι τρεις μεγάλου μήκους. Εμείς τους γνωρίσαμε με το «Γάζα αγάπη μου» (2020) και, πραγματικά, τους αγαπήσαμε. Τι διαφορετικό έχουν από τους άλλους Παλαιστίνιους σκηνοθέτες; Ο παλαιστινιακός κινηματογράφος έχει κάνει αριστουργηματικές ταινίες, αλλά ελάχιστες αναφέρονται στην καθημερινή ζωή των Παλαιστινίων, με χιούμορ, κυρίως. Είχαμε δει πολύ καλές ταινίες στην Εβδομάδα Παλαιστινιακού Κινηματογράφου που είχε συνδιογρανώσει η Πανελλήνια Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου, άρα έχουμε «εθιστεί» σε αυτόν τον κινηματογράφο.

Αν θυμάστε, στην ταινία «Γάζα αγάπη μου» έχουμε την παρατήρηση της ζωής αυτού του ψαρά, μετά τα βάσανά του, στο τέλος εκδηλώνεται ο έρωτάς του που τελεσφορεί και, όλο αυτό μας χαρίζει μια γλυκιά γεύση. Στο τέλος δένει η ιστορία. Άρα θα πρέπει να κάνουμε υπομονή. Αυτό είναι εύκολο γιατί και αυτή η ταινία έχει αρκετά καλό ρυθμό, δεν αφήνει τον θεατή να βαρεθεί. Επιπροσθέτως, εδώ έχει και δράση, ας την πούμε γκανγκστερική, και μια ταινία που γυρίζεται, με ελάχιστα μέσα, αλλά με διασκεδαστικά απρόοπτα. Ο τίτλος της μας φέρνει στα ουέστερν. Θα μπορούσαμε να την κατατάξουμε στα αστικά ουέστερν, αν και ελάχιστοι σκηνοθέτες έχουν ασχοληθεί με αυτό το είδος του κινηματογράφου.

Κάποτε στη Γάζα: Η ανατροπή

Ο φαλαφελάς είναι ο τύπος, ως όψη, του μαφιόζου. Το έχει στο σωματότυπό του, στην ομιλία του, στις κινήσεις του και στις σιωπές του. Ο βοηθός είναι ο αφελής, ο φοβιτσιάρης που θα παραμείνει πάντα βοηθός ενός αδίστακτου μαφιόζου. Είναι μάρτυρας της δολοφονίας του. Και, στην πορεία, θα αποδειχτεί ότι έχει τσαγανό. Μεταμορφώνεται σε πολύ καλό ηθοποιό και διανοούμενο. Ενώ όλα αυτά γίνονται, βλέπουμε παράλληλα όσα γίνονται στη Γάζα, είτε ως ειδήσεις, Νετανιάχου, εφημερίδες, βομβαρδισμοί, δηλώσεις Τραμπ, ειδικά αυτές για την προσδοκώμενη Ριβιέρα. Όλα αυτά όμως γίνονται έξω από την Γάζα και δεν την «αγγίζουν». Μόνο ένα πρωτοσέλιδο μας λέει ότι το Ισραήλ πολιορκεί στενά πλέον τη Γάζα.

Ο πόλεμος Ισραήλ-Παλαιστίνης είναι μια τραγική σελίδα της παγκόσμιας Ιστορίας. Αυτά που συμβαίνουν στους δύο πρωταγωνιστές κινούνται ανάμεσα στο τραγικό και το κωμικό. Προκαλούν το γέλιο σε πολλές σκηνές. Το γέλιο αυτό είναι ανατρεπτικό. Η ανατροπή του είναι ότι μπορεί να αποδομήσει το τραγικό ιστορικό χρονικό, να του δώσει πολιτικές προεκτάσεις, που υπονοούνται στο κινηματογραφικό κείμενο, να δώσει την ευκαιρία στον θεατή να δει τη Γάζα «από τα μέσα» και να ανακαλύψει την οδυνηρή τραγωδία, μόνο που αυτό θα συμβεί όταν τελειώσει η ταινία και θα σκεφτεί όσα διαδραματίστηκαν σε αυτή.

Κάποτε στη Γάζα: Ο δρόμος

Αυτή είναι η δύναμη των αδελφών Nasser. Παίρνουν μια ανθρώπινη, καθημερινή ιστορία, τη μεταμορφώνουν σε πολιτική, «δυναμιτίζουν» την αφήγηση για να παραχθεί, στο ασυνείδητο του θεατή, το πολιτικό κείμενο που, όπως είναι φυσικό, δεν θα είναι το ίδιο σε όλους τους θεατές. Από εκεί και πέρα μπορεί όλα να συμβούν. Αν όλο αυτό σας θυμίζουν τους αδελφούς Dardenne, στο Βέλγιο, δεν θα πέσετε έξω. Να υπενθυμίσουμε ότι η ταινία του «Ροζέτα» ήταν η αφορμή που η οργή ξεχείλισε και έγιναν μαζικές διαδηλώσεις στις Βρυξέλλες. Να υπενθυμίσουμε ακόμα τη δουλεία του Ντάριο Φο, στην Ιταλία, που με τα θεατρικά του έργα έκανε καλύτερα και πιο αποτελεσματικά τη δουλειά του καθοδηγητή -για αυτό τον λόγο οι κομματικοί καθοδηγητές τον μισούσαν-. Σε αυτό το δρόμο βαδίζουν οι αδελφοί Nasser.

Όπως και στους Dardenne, η αφήγηση είναι απλή, κυλά χωρίς εξάρσεις, δεν υπονοεί τίποτε. Στους Nasser υπάρχει και το χιούμορ που «δυναμιτίζει» αυτά που λέγονται όταν βρούμε αυτά τα στοιχεία που δημιουργούν αμφισβήτηση. Οι Nasser ξέρουν ότι όλο αυτό θα εκραγεί στο τέλος. Η μόνη διαφορά είναι ότι το κωμικό θα συναντήσει το τραγικό, ο απολλώνιος θα σταματήσει να κλαψουρίζει, θα πάρει τη θέση του το διονυσιακό που θα μας προκαλέσει να προτείνουμε την ουσιαστική ανατροπή. Αυτή ήταν η Γάζα. Τώρα δεν υπάρχει. Αυτός ήταν ένας πραγματικός κόσμος, με τα καλά και τα άσχημά του, και ήταν όμορφος. Τώρα δεν υπάρχει. Θα τον ξαναφτιάξουμε; Αυτό είναι το ερώτημα που μας απευθύνουν οι σκηνοθέτες που έχουν συνσυγγράψει το σενάριο. Ας απαντήσουμε με το χέρι στην καρδιά.

Κάποτε στη Γάζα: Τα βραβεία

Η ταινία ήταν υποψήφια για βραβείο στο Φεστιβάλ Καννών στο Τμήμα Ένα Κάποιο Βλέμμα, όπου ο Arab Nasser κέρδισε το βραβείο Καλύτερου Σκηνοθέτη. Ήταν υποψήφια για βραβεία στο Διεθνές Φεστιβάλ Βρυξελλών και στο Διεθνές Φεστιβάλ Βαρσοβίας. Αυτό που της μένει είναι να πάρει το βραβείο του κοινού στις αίθουσες, την αγάπη του κοινού, πέρα από φεστιβάλ, πέρα των ειδικών.

ΚΑΠΟΤΕ ΣΤΗ ΓΑΖΑ

(ONCE UPON A TIME IN GAZA)

Σκηνοθεσία: Arab Nasser, Tarzan Nasser

Σενάριο: Tarzan Nasser, Arab Nasser, Marie Legrand

Φωτογραφία: Christophe Graillot

Μοντάζ: Sophie Reine

Μουσική: Amine Bouhafa

Ήχος: Pavel Doreuli, Almaz Sakhipov, Tim Stephan

Καλλιτεχνική διεύθυνση: Mustafa Abualthanim, Arab Nasser, Tarzan Nasser

Κοστούμια: Hamada Atallah

Παραγωγοί: Rashid Abdelhamid, Pandora da Cunha Telles, Pablo Iraola, Marie Legrand, Rani Massalha, Muriel Merlin, Ziad Srouji, Amanda Turnbull

Ηθοποιοί: Nader Abd Alhay (Γιαχία), Majd Eid (Οζάμα), Ramzi Maqdisi (Αμπού Σαμί), Is’haq Elias (σκηνοθέτης), Said Saada (παραγωγός), Hussein Nakhleh (υπουργός εξωτερικών), Osama Malhas (υπουργός εσωτερικών), Abood Obeid (υπουργός θρησκευτικών υποθέσεων), Michael Zananiri (Ισραηλινός αξιωματικός)

Χώρα παραγωγής: Κατεχόμενος Παλαιστινιακός Τομέας, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Γαλλία, Πορτογαλία, Γερμανία, Αγγλία, Ιορδανία, Κατάρ

Έτος παραγωγής: 2025

Γλώσσα: αραβικά

Χρώμα: έγχρωμη

Διάρκεια: 87΄

Εταιρεία διανομής: Weird Wave

Ημερομηνία εξόδους στις αίθουσες: 5/2/2026

Δείτε περισσότερα στοιχεία για τους συντελεστές και τα τεχνικά χαρακτηριστικά της ταινίας εδώ.

Δείτε ποιες ταινίες παίζονται που και ποιες ώρες στη Θεσσαλονίκη

Διαβάστε τις κριτικές ταινιών που έχουμε δημοσιεύσει

Δύο εισαγγελείς

Κάρλα