ΟΙ ΘΡΥΛΟΙ ΤΟΥ ΚΑΝΤΕΡΜΠΟΥΡΙ

Φεβ 10, 2026 Κινηματογράφος 0

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΛΕΣΧΗ SOLARIS

ΕΙΡΩΝΕΙΑ ΚΑΙ ΑΥΤΟ-ΕΙΡΩΝΕΙΑ

Οι θρύλοι του Καντέρμπουρι: γράφει ο Κώστας Πετρόπουλος

Η Κινηματογραφική Λέσχη Solaris προβάλλει στον Πολυχώρο Τέχνης-καφέ, Η Λυσσασμένη Γάτα, Επισκόπου Κίτρους Νικολάου 4, πίσω από την ΕΥΑΘ, περιοχή Σιντριβάνι-Ροτόντα, στη Θεσσαλονίκη, την ταινία του Πιέρ-Πάολο Παζολίνι, «Οι θρύλοι του Καντέρμπουρι», 111΄ (1972), την Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου 2026, στις 8.00 μμ. Την ταινία θα προλογίσει ο Γιάννης Φραγκούλης, κριτικός και θεωρητικός του κινηματογράφου. Μετά την προβολή θα συζητηθεί με το κοινό τα θέματα που η ταινία εμπεριέχει και έχουν σχέση με τα ψυχαναλυτικά θεωρήματα.

Οι θρύλοι του Καντέρμπουρι: Η ερμηνεία

Το μεσαίο φιλμ στην «Τριλογία της Ζωής», του Πιερ-Πάολο Παζολίνι, μεταφέρει στην οθόνη ορισμένες από τις μεσαιωνικές ιστορίες του Τζέφρι Τσόσερ, με όλη τους τη βροντερή, περιθωριακή, σεξουαλικά ασύδοτη δόξα. Οι μελετητές του Τσόσερ ίσως αντιδράσουν στις ελευθερίες που έχει πάρει ο Παζολίνι με το έργο του συγγραφέα. Εστιάζει στις πιο άσεμνες ιστορίες και, αγνοώντας τη σειρά τους, η ερμηνεία του σκηνοθέτη θολώνει κάπως τον τρόπο με τον οποίο οι ιστορίες θα συνομιλούσαν μεταξύ τους.

Ωστόσο, οι φίλοι της σύγχρονης κωμωδίας των αδελφών Φαρέλι ή των Τρέι Πάρκερ και Ματ Στόουν μπορεί να βρουν την ταινία «Οι θρύλοι του Καντέρμπουρι» μια απρόσμενη απόλαυση. Ο Παζολίνι βάζει τον κερασφόρο να αποβάλλει αυτό που τα παιδιά του South Park θα αποκαλούσαν «εκρηκτική διάρροια» από ιερείς. Φυσικά, ο Παζολίνι περιμένει από τον θεατή να συνεργαστεί με την ταινία του. Αλλά, με τη σκόπιμη επίπεδη ερμηνεία των ηθοποιών να αντισταθμίζεται από πλούσια κοστούμια, σκηνογραφία και σκηνοθεσία που παραπέμπουν συνειδητά στους πίνακες του Μπρέγκελ και του Μπος, οι προσπάθειές μας ανταμείβονται γενναιόδωρα.

Οι θρύλοι του Καντέρμπουρι: Η γκροτέσκο αφήγηση

Ο σκηνοθέτης της ταινίας είπε ότι «Οι Θρύλοι του Καντέρμπουρι» γράφτηκαν σαράντα χρόνια μετά από το «Δεκαήμερο», αλλά οι σχέσεις ανάμεσα στο ρεαλιστικό και το φανταστικό είναι σχεδόν όμοιες. Μόνο που ο Τσόσερ ήταν πολύ πιο χονδροειδής από τον Βοκάκιο. Από μια άλλη άποψη, ήταν πιο σύγχρονος, γιατί στην Αγγλία, εκείνη την εποχή, υπήρχε κιόλας μια μπουρζουαζία, όπως αργότερα και στην Ισπανία του Θερβάντες. Υπάρχει ήδη μια αντίφαση, αφ’ενός η επική όψη και αφ’ετέρου η ειρωνεία και η αυτο-ειρωνεία, που είναι ουσιαστικά φαινόμενα των αστών και σημάδια μιας κακής συνείδησης.»

Ο Πιέρ-Πάολο Παζολίνι και σε αυτή την ταινία επιχειρεί να κάνει ανάλυση των χαρακτήρων, φτάνοντας σε αυτά που ο Φρόυντ είχε προτείνει στην ψυχαναλυτική του θεωρία. Βέβαια, ο Παζολίνι έλεγε ότι δεν ήταν προσκολλημένος με τον Φρόυντ, αλλά με την πραγματικότητα. Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, ότι κάνει αυτό που είχαν προτείνει οι Ράιχ και Φρομμ, την ψυχανάλυση που βασίζεται πολύ και στην κοινωνιολογική ανάλυση.

Οι θρύλοι του Καντέρμπουρι: Το θέματα της ψυχανάλυσης

Είναι αλήθεια ότι η ανάλυση του Παζολίνι περνά από το φίλτρο του μαρξισμού και, ως σύνθεση, προβλέπει αυτά θα γίνουν στην Ευρώπη, πρώτα, και στον υπόλοιπο κόσμο, μετά, στο πολιτικό πεδίο, όπως συνέβη με το «Οιδίποδα τύραννο» (1967) που πρόβλεψε τον Μάη του 1968. Είναι λοιπόν μια καλή ευκαιρία να μπούμε στα ψυχαναλυτικά θέματα της ανάλυσης και σύνθεσης του χαρακτήρα τόσο σε ένα σενάριο όσο και σε μια αφήγηση που επιχειρεί ένας οποιοσδήποτε άνθρωπος ή ένας συγγραφέας. Αυτά τα θέματα θα συζητηθούν μετά την προβολή της ταινίας, με εισηγητή και συντονιστή τον Γιάννη Φραγκούλη, με την ιδιότητά του ως ερευνητή των ψυχαναλυτικών θεμάτων.