ΆΓΙΟΣ ΠΑΪΣΙΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΦΑΡΑΣΑ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ

Ιαν 31, 2026 Κινηματογράφος 0

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΩΝ

ΕΝΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΑΓΙΟΣ

Άγιος Παΐσιος από τα Φάρασα στον ουρανό: γράφει ο Γιάννης Φραγκούλης

Μετά τη Συνθήκη της Λωζάνης, η οικογένεια του μικρού Αρσενίου Εζνεπίδη ξεριζώνεται και παίρνει τον δρόμο της προσφυγιάς για την Ελλάδα. Ο μικρός Αρσένιος μεγαλώνει στην Κόνιτσα της Ηπείρου με τη γιαγιά του και τη μητέρα του οι οποίες του μεταδίδουν τη βαθιά τους πίστη στον Χριστό και την αγάπη για τον συνάνθρωπο. Μεγαλώνει με τις ιστορίες για τον Άγιο Αρσένιο και μέσα του φουντώνει η επιθυμία από μικρή ηλικία να ακολουθήσει τη μοναχική ζωή. Το 1945 κατατάσσεται στον στρατό όπου υπηρετεί ως ασυρματιστής. Με την αποστράτευσή του επισκέπτεται το Άγιον Όρος.

Άγιος Παΐσιος από τα Φάρασα στον ουρανό: Η ταινία

Είδαμε την ταινία «Άγιος Παΐσιος, από τα Φάρασα στον ουρανό» στα Cineplexx, στη Θεσσαλονίκη. Θα πρέπει να τη δούμε ως προσωπογραφία, με θρησκευτικό προσανατολισμό, ειδεμή θα την αδικήσουμε αν συγκρίνουμε ανόμοια είδη. Βλέποντας προσεχτικά αυτή την ταινία μπορούμε να διακρίνουμε τις οντότητες μιας προσωπογραφίας που είναι αξιόλογη, ένα δείγμα για να καταλάβει ο αναγνώστης την κριτική που γράψαμε για την ταινία «Καποδίστριας», του Γιάννη Σμαραγδή. Θα εξηγήσουμε, σε αυτό το σημείωμα, τα χαρακτηριστικά στοιχεία της ταινίας.

Η βιογραφία ενός ανθρώπου που αγιοποιήθηκε δεν είναι εύκολο να κινηματογραφηθεί. Υπάρχει το θρησκευτικό συναίσθημα που κυριαρχεί και που δεν πρέπει να καλύψει τα βιογραφικά στοιχεία. Για να γίνει αυτό, σε αυτή την περίπτωση, θα πρέπει να υπάρχει το πνευματικό στοιχείο που θα εξηγήσει το τι έχει γίνει και, κυρίως, το γιατί. Σε αυτή την ταινία αυτό το στοιχείο υπάρχει έκδηλο παντού. Ο σκηνοθέτης δεν πέφτει στην χυδαιότητα να μεταφράζει το πνευματικό στοιχείο σε πραγματολογικό, π.χ. με μια ανθρώπινη φιγούρα, αλλά το αποδίδει συμβολικά, για να έχει τη δυνατότητα ο θεατής να το αποδώσει, στον ψυχισμό του, όπως θέλει. Μόνο μία φορά έγινε το πνευματικό ανθρώπινο, στη σκηνή της επιστροφής στο χωριό καταγωγής του, που επιπροσθέτως, κατά την άποψή μου, ήταν περιττή.

Άγιος Παΐσιος από τα Φάρασα στον ουρανό: Η ζωή του

Η αναφορά στη ζωή του Αρσενίου Εζνεπίδη είναι αποσπασματική. Το σενάριο δημιουργεί μικρά αφηγηματικά περιεχόμενα που του δίνουν τη δυνατότητα να πάει από τη μια χρονική περίοδο στην άλλη για να καλύψει τα βιογραφικά στοιχεία, την ελληνική πραγματικότητα και να κρατήσει έναν ικανοποιητικό ρυθμό, οικονομώντας πολύ αφηγηματικό χρόνο. Πολύ γρήγορα η ταινία αφήνει τον άνθρωπο και πάει στην πνευματική του υπόσταση. Μας δείχνει την αδυναμία του, έναν εγωισμό που εμφανίζεται και χάνεται πολύ γρήγορα. Μετά πάμε στην αναζήτηση του Χριστού, πρώτα μέσα από την θρησκοληψία, μετά από τις Γραφές για να φτάσουμε στη θεώρηση που είναι ξεχωριστή για τον Άγιο Παΐσιο.

Η περίπτωση του Αγίου Παϊσίου μπορεί να συγκριθεί με αυτή του Αγίου Νεκταρίου. Δύο ιερωμένοι που ταπεινώθηκαν πολύ από το εκκλησιαστικό σύστημα, είχαν αγαπηθεί από τον λαό όσο ήταν στη ζωή. Ο Άγιος Παΐσιος έζησε την ταπείνωση από τον πρωτοσύγκελο, πρώτα, μετά από έναν μοναχό. Μέσα από αυτά μπόρεσε να διακρίνει τους χαρακτήρες των ανθρώπων, να ανακαλύψει την αιτία που συμπεριφέρονται έτσι, να συγχωρέσει, να βρεθεί στη θέση τους και, τελικά, να καταλάβει την ανθρώπινη υπόστασή τους σε βάθος. Αυτή η αναζήτηση που έγινε αρκετές φορές τον οδήγησε σε ένα πνευματικό πεδίο πολύ υψηλό, έγινε ο πνευματικός των μοναχών του Αγίου Όρους, τελικά «κέρδισε» την εκτίμηση της επίσημης εκκλησίας, η οποία αναγκάστηκε να ακολουθήσει την αποδοχή του κοινού.

Άγιος Παΐσιος από τα Φάρασα στον ουρανό: Η αγιοποίηση

Όσο ζούσε ο Παΐσιος, ως μοναχός του Αγίου Όρους, στην καλύβα του, δεχόταν επισκέψεις από απλούς ανθρώπους και συμπεριφερόταν σε αυτούς με τον πλέον απλό τρόπο. Αυτό που έλειπε ήταν η εμμονική θρησκοληψία, οι συμβουλές του ήταν απλές, δεν περιαυτολογούσε, απεχθανόταν τον εγκωμιασμό του. Αυτό φαίνεται στην ταινία. Αν ζούσε ή αν έβλεπε τι έχει γίνει μετά τον θάνατό του το μόνο σίγουρο είναι ότι θα καταδίκαζε όλη αυτή την γιγαντιαία και προσβλητική, για τον χαρακτήρα του, εμπορευματοποίηση της ζωής του.

Στην ταινία το θεολογικό στοιχείο υπερτερεί. Είναι λογικό γιατί έχουμε να κάνουμε με μια προσωπογραφία που προσπαθεί να εξηγήσει, με έμμεσο τρόπο, την αγιοποίησή του. Τα σύμβολα εξηγούν αυτό που υπάρχει στο πνευματικό πεδίο. Είναι ο μόνος τρόπος να μιλήσουμε για την πνευματική υπόσταση και να μην τη μεταφράσουμε σε ύλη, αφού, έτσι σχετικά απροσδιόριστη, μπορεί να αφήσει τον θεατή να κάνει τις επισυνάψεις που προτιμά, τελικά να μπει αυτό στο ψυχισμό του και να κινητοποιήσει το συναίσθημα. Ο σκηνοθέτης και η σεναριογράφος τα καταφέρνουν πολύ καλά σε αυτό τον τομέα.

Άγιος Παΐσιος από τα Φάρασα στον ουρανό: Οι χαρακτήρες

Ο χαρακτήρας του Παϊσίου δοκιμάζεται. Προοδευτικά αλλάζει, γίνεται κάτι άλλο, αυτές οι μεταπτώσεις μας οδηγούν στο γιατί αυτός ήταν ένας πνευματικός άνθρωπος και, τελικά, γιατί αγιοποιήθηκε. Επιπλέον, με αυτό τον τρόπο, ξεφεύγει από την έντονη αναφορικότητα που υπάρχει στην ταινία, στις παραθέσεις γεγονότων, που είναι, όμως, σημαντικά για να καταλάβουμε και να δώσουμε απαντήσεις στα «γιατί» και τα «πως». Η εξέλιξη του χαρακτήρα δεν έρχεται σε αντιδιαστολή με αυτή της επίσημης Εκκλησίας. Αυτό συμβαίνει επειδή είναι μια ταινία μυθοπλασίας και όχι ένα ντοκιμαντέρ.

Η έντονη αναφορικότητα δημιουργεί ένα πρόβλημα στον ρυθμό της ταινίας. Ο σκηνοθέτης καταφεύγει στην τοποθέτηση σημαντικών, για την αφήγηση, γεγονότων ή καταστάσεων που ο θεατής θα πρέπει να τα δει για να καταλάβει όλο το οικοδόμημα που ο σκηνοθέτης θέλει να φτιάξει στην ταινία του. Οι ηθοποιοί παίζουν νατουραλιστικά, λείπουν οι εξάρσεις και τα σημεία που θα μας οδηγούσαν σε άλλα τοπία, σε αυτά που τα ονομάζουμε πνευματικά. Αυτό το έχει αναλάβει ο Προκόπης Αγαθοκλέους που ενσαρκώνει τον Άγιο Παΐσιο. Προτιμότερο θα ήταν να το έχουν και οι άλλοι χαρακτήρες, ιδίως η μητέρα και ο πατέρας του, ο οποίος ελάχιστα εμφανίζεται. Η μουσική απλά υποστηρίζει την πλοκή και δεν την καλύπτει, κάτι που θα ήταν καταστροφικό για την κατανόηση της αφήγησης. Η φωτογραφία είναι πολύ καλή, κινηματογραφική, αναδεικνύει τους χαρακτήρες και δημιουργεί την κατάλληλη ατμόσφαιρα.

ΆΓΙΟΣ ΠΑΪΣΙΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΦΑΡΑΣΑ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ

Σκηνοθεσία: Στάμος Τσάμης

Σενάριο: Γιώργος Τσιάκκας

Μουσική: Tuomas Kantelinen

Ηθοποιοί: Προκόπης Αγαθοκλέους (Παΐσιος), Νικήτας Τσακίρογλου (Αρσένιος), Δημήτρης Ξανθόπουλος (Πρόδρομος Εζνεπίδης), Χριστίνα Παυλίδου (Ευλογία Εζνεπίδη), Χρήστος Λούλης (πρωτοσύγκελος), Γιάννης Στάνκογλου (Θεόδωρος), Γιώργος Αρμένης (Κύριλλος), Αντώνης Κατσαρής (Τύχων), Παΐσιος Έξαρχος (νεαρός Αρσένιος Εζνεπίδης), Δημήτρης Ήμελλος (Ιορδάνης), Δέσποινα Γκάτζιου (Δέσποινα), Ρηνιώ Κυριαζή (Γιώργαινα Γκίκα), Κώστας Αποστολάκης (Καλλίνικος)

Χώρα παραγωγής: Ελλάδα

Έτος παραγωγής: 2026

Χρώμα: έγχρωμη

Διάρκεια: 125΄

Διανομή: Feelgood Entertainment

Ημερομηνία εξόδου στις αίθουσες: 29/1/2026

Δυστυχώς τα στοιχεία των συντελεστών είναι ελλειπή, μπορείτε να τα δείτε εδώ.

Διαβάστε τις κριτικές ταινιών που έχουμε δημοσιεύσει

Τι ταινίες παίζουν στη Θεσσαλονίκη

Ghost Dog: ο τρόπος των σαμουράι

Οι δικοί μου άνθρωποι