ΘΗΛΥΚΟ

10 Μαΐου, 2026 4 Λεπτά ανάγνωσης

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΩΝ

Η ΑΛΛΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ;

Θηλυκό: γράφει ο Γιάννης Φραγκούλης

Table Of Content

Η ΑΛΛΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ;
Θηλυκό: Η πρώτη εκδοχή
Θηλυκό: Η δεύτερη εκδοχή
Θηλυκό: Τα άλλα αναφερόμενα
Θηλυκό: Η σκηνοθεσία
ΘΗΛΥΚΟ

Η ζωή της Αλίκης Βουγιουκλάκη μέσα από μια αφήγηση όπου τα πραγματικά στοιχεία μπλέκονται με αυτά που επινοεί ο σκηνοθέτης. Τρεις διαφορετικές γυναίκες υποδύονται την Αλίκη Βουγιουκλάκη, συμπληρώνοντας η μία την άλλη. Επειδή έχουμε τρεις διαφορετικές ηθοποιούς για να ενσαρκώσουν το ίδιο πρόσωπο μπορούμε να υποθέσουμε ότι η ταινία δεν έχει να κάνει τόσο με τη ζωή της Αλίκης Βουγιουκλάκη, αλλά μπορεί να είναι μια κριτική άποψη για τη θέση της γυναίκας στην ελληνική κοινωνία.

Θηλυκό: Η πρώτη εκδοχή

Ας πάρουμε την πρώτη υπόθεσή μας. Η ταινία είναι μια μυθιστορηματική αφήγηση της ζωής της εθνικής σταρ, όπως είχε ονομαστεί η Αλίκη. Τότε θα δούμε ότι η προσέγγιση της βιογραφίας της είναι μονομερής. Αναφέρεται το πως ξεκίνησε για να γίνει ηθοποιός, εκθειάζεται η υποκριτική της τέχνη, κατακρίνεται η άποψη πολλών κριτικών, ειδικά του θεάτρου, που είπαν ότι η υποκριτική της ήταν κάτω του μετρίου, με εξαίρεση την παράσταση «Η μελωδία της ευτυχίας», όπου έδειξε ότι είναι μεγάλη ηθοποιός, η οποία ήταν η τελευταία της, αφού μετά πέθανε.

Η ταινία έχει, επίσης. Ιστορικές ανακρίβειες. Κορυφαία είναι ότι ο εμφύλιος έγινε όταν η Ελλάδα είχε κενό εξουσίας. Στην πραγματικότητα ο εμφύλιος ξεκίνησε όταν ήταν η κυβέρνηση η Ένωση Κέντρου και ο κρατικός μηχανισμός απαρτιζόταν κυρίως από δωσίλογους, ταγματασφαλίτες και συνεργάτες των Γερμανών, επί κατοχής. Σε όλη την ταινία επιχειρείται η αγιοποίηση της Αλίκης Βουγιουκλάκη, όπως και μια πρωτότυπη άποψη ότι αυτή ήταν μια πρωτοπόρος queer προσωπικότητα. Με δύο λόγια, αν η ταινία επιχειρεί μια άλλη βιογραφία της Αλίκης, εκεί αποτυγχάνει παταγωδώς.

Θηλυκό: Η δεύτερη εκδοχή

Αν δεχτούμε την άλλη άποψη ότι η ταινία μιλά για τη θέση της γυναίκας στην ελληνική κοινωνία, τότε θα πρέπει να τη δούμε από διαφορετική ματιά. Η Αλίκη Βουγιουκλάκη, τότε, είναι το αναφερόμενο της γυναίκας. Βλέπουμε τη γυναικεία προσωπικότητα σε διαφορετικές εκφάνσεις: η σύζυγος, η ερωμένη, η δραστηριότητα στην ελληνική κοινωνία, ο έρωτας που μπορεί να γίνει και προκλητικός. Υπό αυτή την έννοια, η ταινία μας δείχνει αυτό που είναι η γυναίκα στην Ελλάδα και αυτό που θα ήθελε να ήταν.

Βλέπουμε την προσκόλληση στον πατέρα και το τραύμα που δημιουργείται όταν αυτός δεν είναι πλέον μαζί της. Θα δούμε πως αυτή η γυναίκα μπορεί να αναπτυχθεί και τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσει. Θα την παρατηρήσουμε ως σύζυγο, υποταγμένη στον άντρα της, μετά από βίαιες καταστάσεις, να ακολουθεί τον δικό της μοναχικό δρόμο, την αναζήτηση ερωτικών συντρόφων, για να γεμίσει το κενό. Την επιτυχία στην καριέρα της που έρχεται δύσκολα και επίπονα.

Θηλυκό: Τα άλλα αναφερόμενα

Η ταινία θα μας δείξει και αυτό που θα ήθελε να είναι η γυναίκα. Η ερωτική σύντροφος που θα ήθελε να απελευθερωθεί, να δοκιμάσει τον έρωτα όπως αυτή θέλει. Ο έρωτας σε ακραίες καταστάσεις, οι οποίες, στα θέλω της, δεν είναι καθόλου ακραίες, όπως οι πολλοί εραστές και η ομοφυλοφιλική ερωτική σχέση. Να είναι λίγο πουτανάκι και να μην ντρέπεται για αυτό. Να είναι, τελικά, ο εαυτός της. Να είναι απελευθερωμένη και ισότιμη με τον άντρα.

Όμως πιστεύουμε ότι το παράδειγμα της Βουγιουκλάκη είναι, σε αυτή την περίπτωση, ατυχές. Ο σκηνοθέτης θα μπορούσε να είχε ως αναφερόμενο άλλες γυναίκες ηθοποιούς, της γενιάς της Αλίκης, που είχαν δείξει την ποιότητα της υποκριτικής τους και είχαν ξεχωρίσει τόσο ως ηθοποιοί όσο και ως προσωπικότητες. Μπορούμε να σκεφτούμε την Τζένη Καρέζη που ήταν πιο όμορφη από την Βουγιουκλάκη, πολύ καλύτερη ηθοποιός και αγωνίστρια της δημοκρατίας και της ελευθερίας. Για παρόμοιους λόγους θα μπορούσε να είχε αναφερθεί στην Κάτια Δανδουλάκη, στη Μάρθα Καραγιάννη ή στην Αιμιλία Υψηλάντη.

Θηλυκό: Η σκηνοθεσία

Η ταινία χωρίζεται σε τρία μέρη: στη θεατρική αφήγηση, στην κινηματογραφική εκδοχή και στις ρεαλιστικές λήψεις. Όλα αυτά προσπαθούν να μιλήσουν για την Βουγιουκλάκη ή για τη γυναίκα. Οι ηθοποιοί παίζουν αρκετά καλά τον ρόλο τους είναι πειστικές Αλίκες, γοητευτικές στον φακό, ειδικά αυτή στην κινηματογραφική εκδοχή. Όμως το σενάριο δεν έχει αποφασίσει τι θέλει να μας δείξει. Οι φωνές των αφηγητών που δεν φαίνονται πλαισιώνουν την αφήγηση της ταινίας, αλλά αν τους έδειχνε η ταινία θα μπορου΄σε να ήταν ένα ψευδοντοκιμαντέρ. Ο θεατής κουράζεται, μέσα στη μεγάλη απροσδιοριστία, και μόνο προς το τέλος βρίσκει κάποιο νόημα. Η ταινία θα μείνει ως μια προσπάθεια προσέγγισης της Αλίκης Βουγιουκλάκη ή της γυναίκας, με την πλατιά έννοια, αλλά αποτυχημένη στην προσέγγιση της, ακολουθώντας και τις δύο εκδοχές.