ΝΥΧΤΑ ΠΡΕΜΙΕΡΑΣ

Ιαν 12, 2026 Κινηματογράφος 0

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΛΕΣΧΗ SOLARIS

OPENING NIGHT

Νύχτα πρεμιέρας: γράφει ο Κώστας Ιωαννίδης

Η Κινηματογραφική Λέσχη Solaris προβάλλει στον Πολυχώρο Τέχνης-καφέ, Η Λυσσασμένη Γάτα, Επισκόπου Κίτρους Νικολάου 4, πίσω από την ΕΥΑΘ, περιοχή Σιντριβάνι-Ροτόντα, στη Θεσσαλονίκη, την ταινία του Τζον Κασσαβέτης, «Νύχτα πρεμιέρας» («Opening night»), 144΄ (1977), την Πέμπτη 15 Ιανουαρίου 2026, στις 8.00 μμ. Την ταινία θα προλογίσει ο Γιάννης Φραγκούλης, κριτικός και θεωρητικός του κινηματογράφου, ο οποίος θα συζητήσει με το κοινό, μετά την προβολή της, τα θέματα που η ταινία εμπεριέχει στο κινηματογραφικό της κείμενο.

Νύχτα πρεμιέρας: Η ταινία

Μετά τις ταινίες «Μια γυναίκα εξομολογείται» (1974) και «Η δολοφονία ενός Κινέζου πράκτορα στοιχημάτων» (1976) ο Ελληνοαμερικάνος σκηνοθέτης θα κάνει την ταινία «Νύχτα πρεμιέρας» (1977) ασχολούμενος με το θέμα της βιομηχανίας του θεάματος στην Αμερική. Μια μεγάλη παραγωγή, για τα δεδομένα των παραγωγών του, που εστιάζει στους σταρ, στις ανασφάλειές τους και στην ανταπόκριση και τις αντιδράσεις από το κοινό. Ο Τζον Κασσαβέτης είναι ο ιδρυτής του αμερικάνικου ανεξάρτητου κινηματογράφου, με σαφείς επιρροές από το αγγλικό free cinema, που εισάγει μια εντελώς διαφορετική αντίληψη για τη σκηνοθεσία, το σενάριο και τη διδασκαλία των ηθοποιών.

Έχει αναφέρει ότι οι ηθοποιοί θα πρέπει «να τεθούν σε μια θέση όπου μπορούν να αυτοσαρκαστούν χωρίς να νιώθουν ότι αποκαλύπτουν πράγματα που τελικά θα χρησιμοποιηθούν εναντίον τους». Κινηματογραφούσε μεγάλες σε διάρκεια σκηνές, χωρίς να διακόπτει τα πλάνα επειδή «το τραγικό των σκηνών πηγάζει φυσικά από το πραγματικό πέρασμα του χρόνου που έζησαν οι ηθοποιοί (…) Η κάμερα δεν αρκείται στο να ακολουθεί απλώς τα λόγια και τις πράξεις των χαρακτήρων. Εστιάζω σε συγκεκριμένες χειρονομίες και τρόπους. Εστιάζοντας σε αυτά τα μικρά πράγματα -τις διαθέσεις, τις σιωπές, τις παύσεις ή τις στιγμές άγχους- προκύπτει η μορφή.»

Νύχτα πρεμιέρας: Η ανατροπή

Στην ταινία «Νύχτα πρεμιέρας» βλέπουμε αυτή η θεωρία να γίνεται πράξη με τον πιο όμορφο τρόπο. Η Τζίνα Ρόουλαντς παίζει τη μεγάλη σταρ που θα ανεβάσει ένα θεατρικό έργο στο Μπροντγουέι. Υπάρχουν σε αυτό σαφείς αναφορές στην Ελλάδα και αποτυπώνεται το υπαρξιακό δράμα μιας γυναίκας που είναι σε ώριμη ηλικία, παθαίνει κρίση που οφείλεται στο πέρασμα σε προχωρημένη ηλικιακή ομάδα. Όμως αυτή η ηθοποιός δεν βιώνει αυτό το άγχος, λόγω του ότι είναι νεότερη και δεν είναι έτοιμη να παίξει όπως θέλει η θεατρική συγγραφέας. Αποφασίζει να αλλάξει το κείμενο και, ουσιαστικά, να αυτοσχεδιάσει με τον συμπρωταγωνιστή της.

Η ταινία μας δείχνει τις πρόβες, τις αντεγκλήσεις, το άγχος της ηθοποιού και το πως αλλάζει το κείμενο, αυτοσχεδιάζει βγάζοντας τις ανασφάλειές της με τον πιο όμορφο τρόπο, κάτι που δυσαρεστεί τη συγγραφέα και τον παραγωγό, ενθουσιάζει όμως το κοινό. Η φούσκα που περιβάλλει τη θεατρική βιομηχανία στην Αμερική σπάει και βγαίνει από αυτή ένας κόσμος πραγματικός, γοητευτικός, παρά τα προβλήματα που υπάρχουν, πολύ ανθρώπινος, αποτυπώνοντας έτσι την πραγματικότητα. Στο Φεστιβάλ του Βερολίνου, το 1978, η ταινία κέρδισε την Αργυρή Άρκτο Καλύτερης Ηθοποιού και το βραβείο Otto Dibelius. Η ταινία, 37 σχεδόν χρόνια, από τον θάνατο του Τζον Κσσαβέτης, η ταινία είναι επίκαιρη, διατηρεί τη φρεσκάδα και τη γοητεία της.

Νύχτα πρεμιέρας: Η κουβέντα

Μετά το τέλος της προβολής θα συζητήσουμε για τον Τζον Κασσαβέτη, την πρότασή του στην παγκόσμια κινηματογραφία, την ηθοποιία της Τζίνα Ρόουλαντς και αυτό το θέμα του προβληματισμού του ηθοποιού που αφορά στην ανταπόκριση του κοινού που θα έχει ο τρόπος που υποδύεται ένα ρόλο. Παράλληλα πως μπορούμε να διαμορφώσουμε το σενάριό μας έτσι ώστε να αποτυπώσουμε την πραγματικότητα με όρους βιωματικούς, έτσι ώστε ο θεατής να διευκολυνθεί να μπει μέσα στην πλοκή του έργου και να τη βιώσει. Τη συζήτηση θα συντονίσει και θα εισηγηθεί το θέμα ο Γιάννης Φραγκούλης, κριτικός και θεωρητικός του κινηματογράφου.