ΟΙ ΔΙΚΟΙ ΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΙ

Ιαν 24, 2026 Κινηματογράφος 0

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΩΝ

ΜΙΑ ΜΙΑΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Οι δικοί μου άνθρωποι: γράφει ο Γιάννης Φραγκούλης

Οι «Δικοί μου άνθρωποι», η ταινία που έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στο Φεστιβάλ του Λος Άντζελες, αποτελείται από συνεντεύξεις επιζώντων και των επιγόνων τους, από γνωστές αφηγήσεις, όπως το τρανό παράδειγμα της Ζακύνθου, τον μόνο τόπο όπου σώθηκαν όλοι οι Έλληνες Εβραίοι μετά τη σθεναρή αντίσταση του δημάρχου και του επισκόπου της Ζακύνθου, αλλά και άγνωστες, προσωπικές καταθέσεις ανθρώπων όπως του Μάκη Μάτσα, της Νίνας Μπενρουμπής, της Στέλλας Κοέν, της Νίνας Μεγρίν και του Ισαάκ Μισάν. Οι μαρτυρίες αυτές δεν παύουν να συγκλονίζουν, ακόμη κι όταν το ντοκιμαντέρ κινείται σε μια ασφαλή γραμμική πορεία, με πολλές πληροφορίες και πλάνα αρχείου.

Οι δικοί μου άνθρωποι: Η ταινία

Στο πρόσφατο κινηματογραφικό δοκίμιο των Σύλλα Τζουμέρκα και Χρήστου Πασσαλή, «Η πόλη και η πόλη», ο εναγκαλισμός των προσώπων με τον χρόνο φαντάζει αινιγματικός και σκοτεινός, μια καλλιτεχνική και αφαιρετική, αν και πολύ συγκινητική προσέγγιση του κυνικού και επονείδιστου αφανισμού που υπέστησαν οι 50.000 Σεφαραδίτες της Θεσσαλονίκης, κατά τη γερμανική κατοχή. Σε συμπαραγωγή του Μίτσελ Μπλοκ, του βραβευμένου με δύο Όσκαρ Κιμ Μάγκνουσον και του Ζαφείρη Χαϊτίδη, οι «Δικοί μου άνθρωποι» σχηματίζουν το συλλογικό πορτρέτο των Εβραίων της Ελλάδας.

Η ιστορία των Εβραίων της Ελλάδας, σε περίληψη, αναφέρεται σε αυτή την ταινία. Η αφήγησή της επικεντρώνεται στη γερμανική και ιταλική κατοχή, στον εκτοπισμό των Εβραίων στα στρατόπεδα συγκέντρωση και την μαζική σφαγή από τους ναζί, με τον τρόπο που ξέρουμε. Η σκηνοθέτρια έχει εβραϊκή καταγωγή και, κάνοντας την ταινία, προσπαθεί να βρει την πορεία των παππούδων της. Η κινηματογραφική της γραφή είναι καθαρά ακαδημαϊκή. Ελάχιστες είναι οι στιγμές που υπάρχει κάποια δραματοποίηση. Οι συνεντεύξεις όμως έχουν πολύ ενδιαφέρον.

Οι δικοί μου άνθρωποι: Οι αφηγήσεις

Μιλούν άνθρωποι που είναι επιζώντες από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και ένας απόγονος Εβραίων της Αθήνας, ο Μάκης Μάτσας, διαμορφώνοντας έτσι μια εικόνα, με στοιχεία που δεν τα ξέραμε, που είναι τραγική. Η εικόνα των στρατοπέδων στην Πολωνία, που είχαν χρησιμοποιηθεί από τους ναζί, είναι ανατριχιαστική. Η πληροφορία ότι την τύχη των Εβραίων είχαν οι ομοφυλόφιλοι, οι τσιγγάνοι και οι κομμουνιστές Γερμανοί, συμπληρώνει την εικόνα της φρίκης, της μοναδικής, ίσως μαζικής σφαγής, σε τέτοιο βαθμό, σε όλο τον κόσμο.

Από την ταινία βγαίνει ως συμπέρασμα το «ποτέ ξανά». Ο φόβος μιας Εβραίας επιζώσας από τα Γιάννενα, ότι οι ναζί επανέρχονται ως νέο-ναζί και ότι δεν ξέρουμε τι θα μας επιφυλάξει το μέλλον, είναι ένας προβληματισμός που τίθεται στην κοινωνία σήμερα, για το σημείο που μπορούμε να φτάσουμε με τις ολοκληρωτικές πολιτικές που εμφανίζονται στην ανθρωπότητα όλο και πιο συχνά. Αυτό που δυσκόλεψε τη θέαση της ταινίας είναι ο πολύ κακός ήχος στις περισσότερες λήψεις. Δεν γνωρίζουμε αν αυτό το πρόβλημα ήταν της ταινίας ή της κινηματογραφικής αίθουσας, Μακεδονικόν, στη Θεσσαλονίκη.

Οι δικοί μου άνθρωποι: Ο προβληματισμός

Αφήνουμε για το τέλος τον προβληματισμό μιας Εβραίας, που σώθηκε από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, που έχει να κάνει με τον αντισημιτισμό που υπάρχει που υπάρχει στην ελληνική κοινωνία σήμερα. Η σκέψη μας είναι στο τραύμα των σφαγιασθέντων Εβραίων. Αυτό πονάει και σε εμάς και αυτό δεν είναι υπερβολή. Όποιος θέλει να λέγεται άνθρωπος δεν μπορεί να το αντέξει. Όμως οι νεοναζί της παρούσας κυβέρνησης του Ισραήλ έκαναν ότι μπορούσαν για να δείξουν ότι ακολουθούν τα χνάρια του Χίτλερ στην Παλαιστίνη. Άρα τα παράπονα της θα πρέπει να στραφούν σε αυτούς κυρίως. Όποιος δεν καταδικάζει την πολιτική του Ισραήλ είναι σίγουρα εχθρός της ειρήνης.

ΟΙ ΔΙΚΟΙ ΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΙ

Σκηνοθεσία: Άννα Ρεζάν

Σενάριο: Άννα Ρεζάν, Παντελής Κοδογιάννης, Γιώργος Πυλίχος

Φωτογραφία: Ζαφείρης Χαϊτίδης

Μοντάζ: Αννα Ρεζάν, Χρόνης Θεοχάρης, Μάνος Παναγιωτόπουλος, Θανάσης Τότσικας

Μουσική: Αννα Ρεζάν, Βασίλης Νικολόπουλος

Ήχος: Κώστας Εξαρχέας

Καλλιτεχνική διεύθυνση: Laura Cullen, Sozita Goudouna

Κοστούμια: Bianca Nikolarizi

Παραγωγοί: Αννα Ρεζάν, Βασίλης Χαϊτίδης, Mitchell Block, Kim Magnusson, Βίκτωρ Ρέστης

Αφήγηση: Άννα Ρεζάν, Παντελής Κοντογιάννης, Travis Kindl, Marco Dapper

Συμμετέχουν: Νίνα Μπενρουμπή, Μάκης Μάτσας, Ισαάκ Μισάν, Στέλλα Κοέν, Νίνα Νέγριν, Μάρκο Ντάπερ, Travis Kindl, Λέλα Ναχμία