ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ

Μαρ 02, 2026 Κινηματογράφος 0

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΩΝ

LA GRAZIA

Το μεγαλείο: γράφει ο Γιάννης Φραγκούλης

Ο τίτλος της ταινίας «Το μεγαλείο» είναι στα ιταλικά «la grazia» που σημαίνει «χάρη». Πιστεύω ότι ο ιταλικός τίτλος είναι πιο εύστοχος αφού δίνει έμφαση στην υπογραφή για χάρη σε δύο φυλακισμένους που πρόκειται να υπογράψει ο Ιταλός Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Ο ελληνικός τίτλος εστιάζει στο μεγαλείο αυτού του Προέδρου, κάτι που είναι αμφιλεγόμενο.

Το μεγαλείο: Η ταινία

Ο Μαριάνο ντε Σάντις είναι ένας νομικός με καθοριστική συμβολή στο σύγχρονο ιταλικό ποινικό κώδικα, σεβάσμιος, πρώην βουλευτής και αγαπητός σε όλους Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο οποίος σε ένα εξάμηνο θα αποχαιρετήσει για πάντα την πολιτική. Δίκαιος, αυστηρός και χωρίς αιχμές, έχει αποκτήσει το ψευδώνυμο «μπετόν αρμέ». Σιωπηλά, όμως, ο ίδιος βασανίζεται από την έλλειψη της από χρόνια θανούσης γυναίκας του και της γνώσης ότι κάποια στιγμή εκείνη τον είχε απατήσει. Ναι, αλλά με ποιον; Ο ντε Σάντις, όμως, έχει να ανησυχήσει και για πιο άμεσα προβλήματα. Η κόρη του Ντοροτέα, επίσης νομικός και δεξί του χέρι, τον πιέζει να εξετάσει επειγόντως τρία «καυτά» ζητήματα πριν ολοκληρώσει τη θητεία του. Το νομοσχέδιο υπέρ της ευθανασίας το οποίο θέλει να προωθήσει η κυβέρνηση και δύο αιτήσεις χάριτος: μια για έναν καθηγητή ο οποίος σκότωσε την πάσχουσα από προχωρημένη άνοια σύζυγό του και μια για μια νεαρή γυναίκα που δολοφόνησε τον κακοποιητικό σύζυγό της στον ύπνο του.

Δείτε που παίζονται και ποιες ώρες οι ταινίες στη Θεσσαλονίκη, όπως και τη σύνοψη, το τρέιλερ, την κριτική, την παραπομπή στο imdb για περισσότερες πληροφορίες εδώ.

Στην ταινία βλέπουμε τον Χριστιανοδημοκράτη Πρόεδρο της Δημοκρατίας τόσο με την ανθρώπινη υπόστασή του όσο και με αυτή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Οι δύο αυτές υποστάσεις συγκρούονται και φέρνουν στην επιφάνεια σημαντικά ζητήματα που αφορούν στη ζωή του ανθρώπου. Ας δούμε πρώτα αυτές τις αντιθέσεις, για να ανακαλύψουμε, στη συνέχεια, τις πρωταρχικές αντιθέσεις που υπάρχουν στην ιστορία είτε τονίζονται από τον κινηματογραφικό λόγο είτε αποσιωπούνται.

Το μεγαλείο: Τα ψυχικά θέματα

Ο άνθρωπος έχει τους δικούς του εφιάλτες που βασανίζουν τον ψυχικό του κόσμο. Η γυναίκα που αγαπούσε έχει πεθάνει. Ήταν μια καλλονή, μας πληροφορεί μια φίλη του από το Γυμνάσιο, αυτός την είχε σχεδόν θεοποιήσει, περπάταγε και αυτός έβλεπε ότι δεν πατούσε στη γη. Όμως, πριν 40 χρόνια τον είχε απατήσει. Με ποιόν; Αυτός πιστεύει ότι ο εραστής της ήταν ο νυν υπουργός Δικαιοσύνης, επίσης συμμαθητής του από το Γυμνάσιο. Αυτό το γεγονός είναι η κορυφή του παγόβουνου. Κάτω από αυτό βλέπουμε ότι υπάρχει ένα πλήθος βασανιστικών ερωτημάτων που δεν έχουν απάντηση, του δημιουργούν έντονες υστερικές καταστάσεις που δεν τον αφήνουν να ησυχάσει.

Όταν προσεύχεται τον πιάνει ύπνος. Δεν βλέπει πλέον όνειρα, αν και το θέλει πολύ. Αν και μένει στην προεδρική κατοικία, επιστρέφει στο σπίτι του συχνά, λες και θέλει κάτι να βρει που έχει χάσει. Αγαπά τη ραπ μουσική, καπνίζει που και που, αν και έχει μόνο ένα πνευμόνι, το τσιγάρο του το δίνει ο φίλος του που είναι ο σωματοφύλακάς του. Αντιπαθεί το λιτό γεύμα που του προσφέρει η κόρη του. Είναι άτολμος, όπως υποστηρίζει η κόρη του, διστάζει να υπογράψει το νομοσχέδιο για την ευθανασία και τις δύο χάρες, φοβούμενος την κοινή γνώμη.

Το μεγαλείο: Ο άνθρωπος

Αυτή η ανθρώπινη πλευρά τονίζεται πολύ στην ταινία. Ο σκηνοθέτης μας δείχνει τις μάχες του με τους εφιάλτες του, δίνοντας μια λύση: ο εραστής της γυναίκας του ήταν γυναίκα και, μάλιστα, η συμμαθήτριά του, που είναι διακεκριμένη κριτικός τέχνης. Αυτό όμως δεν τον ικανοποιεί και συνεχίζει να αναρωτιέται. Δε θέλει να σπάσει τους φιλικούς δεσμούς με τη συμμαθήτριά του για να μην χάσει το ευχάριστο παρελθόν που είναι το μόνο που του έχει μείνει. Όλα αυτά περνούν μέσα στην πολιτική του σκέψη και είναι η βάση για να πάρει κάποιες αποφάσεις.

Αν και διαφέρει από την κόρη του, η οποία αρέσκεται στο να έχει μια υψηλή θέση στη δημόσια εικόνα, ενώ αυτός είναι πιο λαϊκός τύπος, δεν μπορεί να ξεφύγει από την συντηρητική σκέψη και να τολμήσει. Ως πολιτικός ανήκει στο Χριστιανοδημοκρατικό κόμμα, κατά συνέπεια η συντηρητική σκέψη είναι ένα αναμφισβήτητο γεγονός. Πως συνδυάζεται η συντήρηση με την αγάπη του λαού σε μια χώρα που βασανίζεται από εκατοντάδες προβλήματα; Έχει θεοποιηθεί από τον λαό; Η ταινία σε αυτά τα ερωτήματα δεν δίνει απάντηση. Καταλαβαίνουμε ότι δεν θέλει να μπει μέσα στην πολιτική του σκέψη, να σκάψει και να φτάσει στον πυρήνα της.

Το μεγαλείο: Ο πολιτικός

Με αυτό τον τρόπο θα έδειχνε τόσο τον απλό άνθρωπο όσο και τον πολιτικό, τον ανθρώπινο χαρακτήρα που τροφοδοτεί την πολιτική σκέψη και το αντίστροφο, όπως ορίζει η διαλεκτική στη διερεύνηση ενός κοινωνικού ζητήματος. Αντί αυτού, «λουστράρει» την εικόνα ενός ηγέτη που είναι υπεύθυνος για μια πολιτική που φέρνει προβλήματα στον λαό, ενώ δεν διανοείται να μπει στον «κόπο» να σκεφτεί το πως ζει ένας πολίτης της Ιταλίας, τα προβλήματα που αντιμετωπίζει, εν αντιθέσει υπολογίζει με ακρίβεια τα συμφέροντα του κεφαλαίου σαν πιο σοβαρά.

Αυτή η πολιτική διερεύνηση δεν υπάρχει στην ταινία. Ξέρουμε, από τα ιστορικά αφηγήματα, ότι οι διακυβερνήσεις των Χριστιανοδημοκρατών μόνο δεινά είχαν φέρει στην Ιταλία, είχαν αυξήσει τις κοινωνικές ανισότητες, η καταπίεση του λαού ήταν εμφανής και δύσκολο να την αντέξει ο Ιταλός. Για ποιο μεγαλείο, λοιπόν, μιλάμε; Χρησιμοποιώντας την χεγκελιανή ή μαρξιστική διαλεκτική -που πηγάζουν από την ηρακλείτια και επικούρεια φιλοσοφία- μπορούμε να ανακαλύψουμε τα αδύναμα σημεία της ταινίας -τα οποία είναι σοβαρά-. Αυτό δεν μπορεί επιτευχθεί με μια ανάλυση τύπου μηχανικού υλισμού που, τουλάχιστον, ένας συνάδελφος έκανε δημόσια, γιατί έτσι εκχυδαϊζεις την κριτική, αν δεν ακολουθήσεις τη μέθοδο της κριτικής σκέψης, όπως έχει αναλυθεί από τις ευρωπαϊκές φιλοσοφικές σχολές.

Το μεγαλείο: Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά

Αν ο σκηνοθέτης μπόλιαζε την πολιτική σκέψη με την ανθρώπινη, τότε θα βλέπαμε την πρωταρχική αντίθεση που δεν είναι άλλη από την προσκόλληση στη συντήρηση που θέλει το κράτος να υπερασπίζεται το κεφάλαιο και όχι τον λαό, όπως ορίζει το Σύνταγμα. Έτσι θα φτάναμε στην πολύ σοβαρή αντίθεση ανθρώπου-πολιτικού για να ανακαλύψουμε τον πυρήνα της συντηρητικής σκέψης και την καταστροφική της λειτουργία όσον αφορά στο καλό της κοινωνίας, άρα την ανάγκη αυτή η συντήρηση να ανατραπεί και να μην υπάρξει πλέον. Τότε, όμως, θα μιλάγαμε για μια άλλη ταινία, όχι για αυτή που κρίνουμε.

Κατά τα άλλα, η σκηνοθεσία προσέχει να μην έχει κενά. Τα βάζει όλα στη θέση τους έτσι ώστε η αφήγηση να είναι στρωτή. Το μοντάζ βοηθά, με τον σωστό ρυθμό, να κτιστούν οι χαρακτήρες. Η φωτογραφία είναι πολύ καλή, κινείται σε υψηλά αισθητικά επίπεδα. Η μουσική δημιουργεί αντιθέσεις οι οποίες, όπως προείπαμε, παραμένουν στο επίπεδο της εκφώνησης, δεν φτάνουν στη διερεύνηση του θέματος. Οι ηθοποιοί είναι εξαιρετικοί στους χαρακτήρες που υποδύονται, τόσο στις κινήσεις τους όσο στα βλέμματα και στον λόγο τους που είναι πολύ προσεγμένος, έτσι ώστε να αποδοθεί ο χαρακτήρας όπως το σενάριο θέλει. Το ιδεολογικό θέμα είναι το αγκάθι που μας κάνει να κρατάμε πολλές αποστάσεις.

ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ

(LA GRAZIA)

Σκηνοθεσία: Paolo Sorrentino

Σενάριο: Paolo Sorrentino

Φωτογραφία: Daria D’Antonio

Μοντάζ: Cristiano Travaglioli

Μουσική: Nick Donnelly

Ήχος: Francesco Sabez, Emanuele Cecere, William Washburn, Mirko Perri

Καλλιτεχνική διεύθυνση: Lorenzo Carta, Fabio Ferrara

Κοστούμια: Carlo Poggioli

Παραγωγοί: Annamaria Morelli, Andrea Scrosati, Paolo Sorrentino

Ηθοποιοί: Toni Servillo (Πρόεδρος της Δημοκρατίας), Anna Ferzetti (Ντοροτέα, κόρη του Προέδρου), Orlando Cinque (Λαμπάρο), Massimo Venturiello (Ούγκο Ρομάνι), Milvia Marigliano (Κόκο Βαλόρι), Giuseppe Gaiani (Λανφράκο Μάρε), Giovanna Guida (Βαλέρια Καφιέρο), Alessia Giuliani (Μαρία Γκάλο)

Χώρα παραγωγής: Ιταλία

Έτος παραγωγής: 2025

Γλώσσα: ιταλικά

Είδος: βιογραφία, χαρακτήρων, πολιτική

Χρώμα: έγχρωμη

Διάρκεια: 133΄

Εταιρεία διανομής: Rosebud.21

Ημερομηνία εξόδου στις αίθουσες: 26/2/2026

Για περισσότερες πληροφορίες για τους συντελεστές και τα τεχνικά χαρακτηριστικά της ταινίας δείτε εδώ.

Διαβάστε τις κριτικές ταινιών που έχουμε δημοσιεύσει

Δείτε που παίζονται οι ταινίες στη Θεσσαλονίκη

Ο δρόμος του εγκλήματος