ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΩΝ

I SWEAR

Δυστυχώς βρίζω: γράφει ο Γιάννης Φραγκούλης

Σκωτία, 1983. Ο Τζον είναι ένα γλυκό, ντροπαλό αγόρι στην προεφηβεία. Γιος μίας εργατικής, φτωχικής οικογένειας, καμάρι του πατέρα του καθώς έχει ταλέντο, και ίσως μέλλον, στο ποδόσφαιρο. Μόνο που ξαφνικά ο Τζον αρχίζει μία περίεργη, προκλητική συμπεριφορά: το πρόσωπο του παραδίδεται σε τικ, το σώμα του ξεσπά σε βίαιες αντανακλαστικές κινήσεις και, κυρίως, το στόμα του πυροβολεί ακατανόμαστες βρισιές. Κάπως έτσι θα μπορούσαμε να συνοψίσουμε αυτή την ταινία που μεταφέρει στην οθόνη τη ζωή του Τζον Ντέιβιντσον.

Δυστυχώς βρίζω: Το σύνδρομο

Σύνδρομο Τουρέτ ή TS λέγεται αυτή η ψυχική ασθένεια. Είναι μια κληρονομική νευρολογική διαταραχή που ξεκινά πριν από την ενηλικίωση και χαρακτηρίζεται από πολλαπλά κινητικά και τουλάχιστον ένα φωνητικό τικ. Οι εκδηλώσεις αυτές χαρακτηρίζονται από περιόδους έντασης και ύφεσης, μπορούν να κατασταλούν εκούσια από το άτομο για προσωρινό χρονικό διάστημα, ενώ της εμφάνισής τους προηγείται ένα προειδοποιητικό υποκειμενικό αίσθημα παρορμητικού χαρακτήρα. Το Τουρέτ ορίζεται ως μέρος ενός φάσματος διαταραχών τικ που περιλαμβάνει παροδικά και χρόνια τικ. Πλέον δεν θεωρείται σπάνια πάθηση, αλλά σε μεγάλο ποσοστό, συνεχίζει να είναι μη αναγνωρίσιμη σε διαγνωστικό επίπεδο, καθώς οι περισσότερες περιπτώσεις είναι ήπιες και η σοβαρότητα των τικ μειώνεται για τα περισσότερα παιδιά με το πέρασμα στην εφηβεία.

Δείτε οι ταινίες που παίζονται και

ποιες ώρες, την υπόθεση, το τρέιλερ,

την κριτική, παραπομπή στο imdb,

για περισσότερες πληροφορίες, για κάθε ταινία εδώ.

Ο Ρόμπερτ Αραμάγιο παίζει τόσο καλά τον αληθινό Τζον Ντέιβιντσον που πιστεύεις ότι όντως πάσχει από το σύνδρομο Τουρέτ ή ότι η ταινία είναι δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ. Ξεκινά με τον Τζον να παίζει ποδόσφαιρο στην τοπική ομάδα, είναι τερματοφύλακας και, σε ένα πέναλτι, κάνει μια εκπληκτική απόκρουση. Έχει έρθει κάποιος κυνηγός ταλέντων για να τον δει, αλλά αυτή είναι η ημέρα που το σύνδρομο Τουρέτ γίνεται έκδηλο. Αυτό συνεχίζεται στο σπίτι, μετά στο γυμνάσιο και, όπως καταλαβαίνετε, όλα διαλύονται: ο πατέρας του δεν τον αντέχει και φεύγει από το σπίτι, ο γυμνασιάρχης τον τιμωρεί συνέχεια και τον αποβάλει από το σχολείο, οι άλλοι έφηβοι δεν τον κάνουν πέρα.

Δυστυχώς βρίζω: Η καταστολή 

Η ταραχώδης ζωή του συνεχίζεται και εντείνεται με το ξύλο που τρώει από διάφορους, στο δρόμο ή στην παμπ, και με τα προβλήματα με την αστυνομία. Όλα φτάνουν σε ένα σημείο που ο Τζον είναι συνέχεια χαπακωμένος. Αυτό το βλέπει η μητέρα ενός φίλου του και αποφασίζει να τον φιλοξενήσει στο σπίτι του, σχεδόν να τον υιοθετήσει. Σταδιακά κόβει τα χάπια, βρίσκει δουλειά, στην οποία είναι εξαιρετικός, αλλά τα συμπτώματα δεν σταματούν. Αποφασίζουν, αυτός και η Ντότι, που τον φιλοξενεί με την οικογένειά της, να μελετήσουν αυτό το σύνδρομο.

Είναι μια ανάγκη για να μάθει τι έχει, να ξέρει ποιος είναι και, ίσως, να το μετριάσει. Προσελκύει το ενδιαφέρον του τοπικού περίγυρου και, σε λίγο χρονικό διάστημα, αυτό της σκωτσέζικης και αγγλικής κοινωνίας. Μαζεύει άτομα που έχουν τα ίδιο σύνδρομο, μιλάει σε σχολεία, στην τοπική αστυνομία για το πως θα διαχειρίζονται τέτοια άτομα, τελικά η βασίλισσα αποφασίζει να τον τιμήσει για αυτή την προσφορά του. Την προετοιμασία για την εκδήλωση τιμής τη βλέπουμε σχεδόν στην αρχή της ταινίας και περίπου στο τέλος της, όλα όσα συμβαίνουν είναι μια εσωτερική αφήγηση σε αυτή την εκδήλωση τιμής εκ μέρους της βασίλισσας, κάτι σαν  κινηματογραφική λούπα.

Δυστυχώς βρίζω: Οι συμπεριφορές

Η ερμηνεία του Ρόμπερτ Αραμάγιο είναι τόσο καλή που μένεις έκπληκτος με τον τρόπο που παίζει τον άνθρωπο με σύνδρομο Τουρέτ. Χωρίς να σταματά καθόλου, μέσα στη ροή του λόγου του, κάνει τικ και πετά μια βρισιά, αμέσως μετά ανακοινώνει ότι δεν το εννοεί ή μιλά γλυκά στον άλλον. Η τοπική κοινωνία έχει αρχίσει να το δέχεται, αλλά η βρισιά «τσούλα», σε μια κοπέλα θα του στοιχίσει τη νοσοκομειακή περίθαλψη για κάμποσο διάστημα από τα σοβαρά κατάγματα, συνέπεια του ξύλου που έφαγε από τους φίλους της. Στη μέρα της τιμητικής του απονομής δεν μπορεί να το τιθασεύσει και μπαίνοντας στην αίθουσα θα πει μεγαλοφώνως στη βασίλισσα να πάει να γαμηθεί!

Όλη αυτή η συμπεριφορά φέρνει γέλιο, τόσο στους θεατές όσο και στον περίγυρό του. Αν και ξέρουμε ότι δεν πρέπει να γελάμε και να κοροϊδεύουμε κάποιον που έχει ένα ψυχικό νόσημα, δεν μπορεί να μας ξεφύγει το γέλιο. Άλλωστε αυτός και τα άλλα άτομα που πάσχουν από το ίδιο σύνδρομο γελούν με τον εαυτό τους. Τους φαίνεται παράξενη αυτή η συμπεριφορά. Ο θεατής φτάνει στο σημείο να αναρωτηθεί αν και αυτός πάσχει από το σύνδρομο Τουρέτ. Εγώ δεν ξέρω πολλά άτομα που δεν βρίζουν, μήπως λοιπόν αυτό το σύνδρομο είναι τόσο διαδεδομένο; Όχι, μας λέει η ταινία, τα τικ και οι βρισιές είναι χαρακτηριστικές και όχι τόσο συνηθισμένες στην εκφορά του λόγου.

Δυστυχώς βρίζω: Μια κάποια λύση

Μετά την εκδήλωση τιμής θα πάει στο πανεπιστήμιο του Νότινχαμ όπου θα του δώσουν ένα μηχάνημα που ελέγχει ένα νεύρο. Κάνει βόλτες με αυτό, μπαίνει στη βιβλιοθήκη, το σύνδρομο δεν εκδηλώνεται. Μπορεί να το έχει μαζί του στο σπίτι. Η στατιστική λέει ότι περίπου το 60% των ασθενών έχουν βρει μια κάποια ίαση. Ας δούμε όμως αυτό το θέμα με μια άλλη ματιά.

Μήπως όλη αυτή η ψυχιατρική οπτική είναι υπερβολική; Μπορούμε να δούμε ένα οικογενειακό περιβάλλον που είναι αρκετά καταπιεστικό: ο πατέρας τραχύς και αυστηρός, η μητέρα θέλει να τα κανονίζει όλα, το παιδί δέχεται την τιμωρία πρώτα από το σπίτι του και μετά από την υπόλοιπη κοινωνία. Αντίθετα η Ντότι τον βλέπει στοργικά. Μήπως είναι υπερβολικό να μην βλέπουμε αυτή τη συμπεριφορά; Δεν έχει προσφέρει στοιχεία στο σύνδρομο Τουρέτ όλο αυτό; Μια απλή ψυχαναλυτική ανάλυση θα απαντούσε καταφατικά. Στην ταινία φαίνεται αυτή η ψυχαναλυτική θεώρηση και οι διαταράξεις της οικογενειακής συμπεριφοράς φαίνονται και μας φέρνουν στο να βλέπουμε με στοργή αυτόν τον «παράξενο» άνθρωπο. Η συμπεριφορά της Ντότι, πρώτα, και του κοινωνικού περίγυρου, στη συνέχεια, προσθέτει ένα γλυκό τόνο στην κινηματογραφική αφήγηση που δίνει στην ταινία τον ρομαντικό χαρακτήρα που ήθελε.

Δυστυχώς βρίζω: Οι ερμηνείες

Εκτός της εκπληκτικής ερμηνείας του Ρόμπερτ Αραμάγιο («Πίσω από τα μάτια της», 2021, «Ο άνθρωπος του βασιλιά: το ξεκίνημα», 2021, «Χορεύοντας με τον Μπέκετ», 2023), θα θαυμάσουμε την Μαξίν Πικ, σαν Ντότι, και τη Σίρλεϊ Χέντερσον, σαν Χήδερ. Οι ερμηνείες είναι σχεδόν ρεαλιστικές. Ο Κερκ Τζόουνς σκηνοθετεί και γράφει αυτή την βαθιά ανθρώπινη ταινία, διδάσκει στους ηθοποιούς τα μικρά αφηγήματα για να γίνουν στην κυριολεξία οι χαρακτήρες που υποδύονται, κάνει ένα αξιόλογο έργο που σου αφήνει μια γλυκιά γεύση όταν τελειώνει. Το μοντάζ συνδέει πολύ καλά τις σκηνές, χωρίς να αφήνει κενά και χωρίς να πλατειάζει. Η μουσική μας βάζει στην εποχή μας και, μαζί με τα σκηνικά και τα κοστούμια, εντείνουν τον ρεαλιστικό χαρακτήρα που η ταινία θέλει να έχει. Από τα BAFTA έφυγε με το βραβείο καλύτερου ηθοποιού, για τον Ρόμπερτ Αραμάγιο, και καλύτερου κάστινγκ. Ο Αραμάγιο κέρδισε και τις καρδιές των κριτικών του Λονδίνου που τον βράβευσαν.

ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΒΡΙΖΩ

(I SWEAR)

Σκηνοθεσία: Kirk Jones

Σενάριο: Kirk Jones

Φωτογραφία: James Blann

Μοντάζ: Sam Sneade

Μουσική: Stephen Rennicks

Ήχος: Tom Sayers, Joe De-Vine, Niv Adiri

Σκηνικά: Felicity Good

Κοστούμια: Denise Coombes

Παραγωγοί: Georgia Bayliff, Lauren Cox, Kirk Jones, Piers Tempest

Ηθοποιοί: Robert Aramayo (Τζον Ντέιβιντσον), Peter Mullan (Τόμι Τότερ), Maxine Peake (Ντότι Άχενμπαχ), Shirley Henderson (Χίδερ Ντέιβιντσον), Scott Ellis Watson (νεαρός Τζον Ντέιβιντσον), Paul Donnelly (Μπίλι Ντιν), Douglas Rankine (γιατρός Κόλιν), Adam McNamara (αστυνομικός επιθεωρητής)

Χώρα παραγωγής: Αγγλία

Έτος παραγωγής: 2025

Είδος: μαύρη κωμωδία

Γλώσσα: αγγλικά

Χρώμα: έγχρωμη

Διάρκεια: 120΄

Εταιρεία διανομής: Neo Films

Ημερομηνία εξόδου στις αίθουσες: 26/3/2026

Για περισσότερα στοιχεία σχετικά με τους συντελεστές και τα τεχνικά χαρακτηριστικά δείτε εδώ.

 

Δείτε που παίζονται και ποιες ώρες προβάλλονται οι ταινίες στη Θεσσαλονίκη

Διαβάστε τις κριτικές που έχουμε δημοσιεύσει

Στη σκιά της πορτοκαλιάς

Τελευταία κλήση

Κάφκα