Θέατρο

ΤΟ ΧΕΡΙ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

19 Απριλίου, 2026 4 Λεπτά ανάγνωσης

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΘΕΑΤΡΟΥ

LA MANO DE DIOS

Το χέρι του θεού: γράφει ο Γιάννης Φραγκούλης

Table Of Content

LA MANO DE DIOS
Το χέρι του θεού: Η σκηνική παρουσία
Το χέρι του θεού: Η ανατροπή
Το χέρι του θεού: Οι αναγωγές
LA MANO DE DIOS

Μεξικό. Σαν Καρμίρο. Δυο απόλυτα όμοιες, δίδυμες αδερφές, η Μία και η Άλλη. Ορφανές από πολύ μικρή ηλικία, αναγκάζονται να μεγαλώσουν υπό την προστασία της αυταρχικής Νόνας, η οποία τις μυεί στην τέχνη της ραπτικής και της αυτοτιμωρίας. Μόνο ένας γάμος θα μπορούσε να τις σώσει από τη δυστυχία τους, σύμφωνα με την μεξικάνικη νομοθεσία. Όταν όμως ο έρωτας εμφανίζεται απροσδόκητα για πρώτη φορά στις ζωές τους, όλα τα νήματα της σχέσης τους ξηλώνονται. Είναι το χέρι του θεού τελικά εκείνο που ορίζει τη μοίρα των ανθρώπων; Η Μία και η Άλλη σας παρουσιάζουν το μεγαλύτερο θαύμα του αιώνα.

Το χέρι του θεού: Η σκηνική παρουσία

Τρεις ηθοποιοί, ένας μουσικός και βοηθητικά πρόσωπα, των οποίων εμφανίζονται μόνο τα χέρια τους ή αντικείμενα που κρατούν, είναι οι συντελεστές της παράστασης. Έχουμε μια μαύρη κωμωδία, δηλαδή μια κωμική παράσταση που υπονοεί ή λέει πράγματα που είναι πικρά ή υπονοούν καταστάσεις που είναι τραυματικές, όσον αφορά στον ψυχικό κόσμο του ανθρώπου. Σε αυτή την παράσταση ποιες είναι οι τραυματικές καταστάσεις; Όταν μιλάμε για τα πάθη δύο γυναικών και το θαύμα, τη λύτρωσή τους, καταλαβαίνουμε ότι έχουμε να κάνουμε με το οδυνηρό πάθος της γυναίκας αυτή την εποχή που προσδιορίζεται στον 19^ο αιώνα.

Αυτό που θα τους σώσει είναι το χέρι του θεού. Εδώ έχουμε έναν παραλληλισμό: ο Ντιέγκο Μαραντόνα προσπαθεί να βάλει το γκολ με κεφαλιά, στο ημιτελικό αγώνα με την Αγγλία, το 1986, είναι το 56ο λεπτό και η κεφαλιά δεν «του βγαίνει» και, με το χέρι, βάζει το γκολ έτσι η Αργεντινή νικά την Αγγλία. Αυτό ήταν το χέρι του θεού. Να υπενθυμίσουμε ότι είχε προηγηθεί ο πόλεμος στα νησιά Φάκλαντ, με την Αγγλία, πόλεμος νικηφόρος για την Αγγλία, ολίγων ημερών και ταπεινωτικός για τους ηττημένους. Η εκδίκηση ήταν στον ποδοσφαιρικό αγώνα που προαναφέραμε. Ο διαιτητής δεν είδε το φάουλ και καταχώρησε το γκολ. Το θέμα είναι αυτονόητο ότι ήταν και πολιτικό. Ποιο είναι το χέρι του θεού στην περίπτωση των δύο αδελφών;

Το χέρι του θεού: Η ανατροπή

Η Νόνα θα παντρευτεί έναν παλιό έρωτά της. Οι αδελφές είναι καλεσμένες. Θα πάει μόνο η μία, για να μη γίνει πάλι το γνωστό μπέρδεμα, λόγω της ομοιότητάς τους. Ένας άντρας, γελαδάρης, θα την ερωτευτεί και θέλει να την παντρευτεί. Όταν θα έρθει στο σπίτι τους θα πηγαίνει πότε με τη μία πότε με την άλλη. Αυτό είναι ένα παιχνίδι που έχουν σχεδιάσει οι δύο αδελφές. Θα μάθουν όμως ότι είναι προικοθήρας. Βάζει χέρι στην προίκα των κοριτσιών και μετά χάνεται. Καταζητείται ζωντανός ή νεκρός. Θα γίνει ο γάμος, ακόμα και αν αυτός θα έχει πεθάνει, και οι δύο αδελφές θα πάρουν την αμοιβή, θα φύγουν και θα ζήσουν τη ζωή τους.

Το χέρι του θεού είναι αυτή η ανέλπιστη εξέλιξη. Με κωμικό, αλλά και πικρό τρόπο, σατιρίζεται ο αυταρχισμός που υπήρχε και υπάρχει στην κοινωνία και αφορά στη γυναίκα. Δεν είναι μόνο στο Μεξικό, είναι παντού. Το έχουμε βιώσει και στην Ελλάδα, ακόμα και στις μέρες μας. Η γυναίκα, από κάποιους, δεν θεωρείται ίση με τον άντρα και έχει λιγότερα δικαιώματα, ακόμα και στη ζωή. Όταν μια γυναίκα παίρνει τη ζωή της στα χέρια της είναι μια περίπτωση που θα την αναφέρουμε ως εξέχουσα, ενώ θα έπρεπε να ήταν μια συνηθισμένη κατάσταση. Οι δύο αδελφές έγιναν αγίες και ο σύνδεσμός τους, αυτό που τις κρατούσε ενωμένες, θεοποιήθηκε.

Το χέρι του θεού: Οι αναγωγές

Ένας τραγουδιστής αφηγείται και τραγουδά στα ισπανικά. Υπέρτιτλοι μας δίνουν να καταλάβουμε τι λέει, τα λόγια του είναι απαραίτητα για να κάνουμε τις αναγκαίες συνδέσεις. Όσο πολιτικό ήταν το θέμα του γκολ του Μαραντόνα, άλλο τόσο πολιτική είναι η ιστορία των δύο αδελφών. Η καταπίεση της γυναίκας -σε οποιοδήποτε βαθμό- είναι βλάσφημη και καταστροφική για την κοινωνία. Στη γυναίκα θα έπρεπε να βλέπουμε την ίδια τη μητέρα μας, αλλά δεν το κάνουμε. Αντίθετα, το εαυτό μας τον βάζουμε στη θέση του Ορέστη και παίρνουμε εκδίκηση από κάθε Κλυταιμνήστρα που θα είναι μια γυναίκα που, για εμάς, είναι το εύκολο θύμα. [Ακόμα και αυτό το «ν» που μπαίνει στο αντρικό γένος και όχι στο θηλυκό, σύμφωνα με τον κ. Μπαμπινιώτη, είναι μια ακόμη ταπείνωση της γυναίκας.] Αυτό το θέμα έχει πολιτική χροιά.

Το έργο κάνει τις αναγωγές που χρειαζόμαστε για να φτάσουμε σε αυτές τις διαπιστώσεις, χωρίς να κουράζει. Τα σκηνικά είναι πολύ όμορφα, μέσα σε αυτά κινούνται οι τρεις ηθοποιοί με τρόπο κωμικό και τραγικό, συγχρόνως, ψυχαγωγώντας τον θεατή, άγοντας την ψυχή του σε ένα αφηγηματικό τοπίο όπου μπορεί να δει τον Άνθρωπο, τη Γυναίκα, το θείο δράμα της, όπως θα τόνιζε ο Δάντης. Τα σκηνικά και τα κοστούμια είναι ένας ακόμη χαρακτήρας της παράστασης, αφηγούνται και αυτά την ιστορία. Η μουσική συνοδεύει τον λόγο. Η σκηνοθεσία τα βάζει όλα στη θέση τους με τον πιο όμορφο και δομικό τρόπο. Εμείς βγαίνουμε με ψυχική ενατένιση αφού έχουμε κοινωνήσει το λυτρωτικό μήνυμα που το έργο μας έχει προσφέρει.